Abdullah Murside Özünenek A.L.
Would you like to react to this message? Create an account in a few clicks or log in to continue.

Bağlı değilsiniz. Bağlanın ya da kayıt olun

Microsoft Access Dersleri

2 posters

Aşağa gitmek  Mesaj [1 sayfadaki 1 sayfası]

1Microsoft Access Dersleri Empty Microsoft Access Dersleri Paz Ara. 27, 2009 8:33 pm

troypc

troypc
Admin

Microsoft Access Dersleri

Ders 1


Dersin sonunda yapabilecekleriniz:
-Microsoft Access’in amaçlarını tanımlamak.
-Microsoft Access 2000’in yeniliklerini açıklamak.
-Microsoft Access 2000’in kuruluşunu yapabilmek.


I. MICROSOFT ACCESS©
Microsoft Access, masaüstü veritabanı (database) projeleri geliştirmek için yaygın olarak
kullanılan bir veritabanı yönetim yazılımıdır. Özellikle verilerin tablolar halinde tasarlanması
ve ilişkiler (relationships) gibi yeni kavramların yer aldığı Access, gelişmiş veritabanı
olanaklarının kişisel bilgisayar üzerinde kullanılmasını sağlayan ve yaygın olarak kullanılan
bir programdır.

II. MİCROSOFT ACCESS 2000’İN YENİLİKLERİ
Microsoft Access 2000, çok sayıda yeniliğe sahiptir. Bunların en başında Internet ve Intranet
uygulamaları geliştirmek için kullanılan yenilikler gelmekle birlikte bütün yeniliklere kısaca
bir göz atalım:

A. DATABASE PENCERESİ’NDEKİ YENİLİKLER
Microsoft Access, bir veritabanı penceresinden yönetilir. Bu pencerede verilerini depolamak
için tablolar, verilerinizi sorgulamak için sorgular (query), verileri işlemek ve görüntülemek
için formlar ve verilerin çıktılarını almak için raporlar kullanılır.
Microsoft Access 2000, Database Penceresi’nde database (veritabanı) nesnelerinin görülmesi
ve işlenmesiyle ilgili çok sayıda yeni düzenleme seçeneklerine sahiptir:
-Database penceresi araç çubuğu: Database nesnelerinin yönetimi, açılması ve yaratılmasıyla
ilgili komutların kolayca bulunmasını sağlar.
-Nesne çubuğu (Object bar): Database nesnelerinin dikey olarak görüldüğü ve kolayca
kullanıldığı yer.
-Database nesnelerini gruplamak: Farklı türdeki database nesnelerine erişim için kullanılan
kısayolların gruplarını içeren grup çubukları.
-Yeni nesne kısayollarını kullanmak: Database penceresinde; nesneleri tasarım görünümünde
açabileceğiniz seçenekler. Ayrıca yeni bir database nesnesini yaratabileceğiniz sihirbaz yer
alır.
-Nesnelerin database penceresinde seçilmesini ve açılmasını özelleştirmek: Düzenleme
yaparak database nesnelerini tek bir fare tıklamasıyla açmak.

B. DATABASE TASARIMINDAKİ YENİLİKLER
Microsoft Access 2000 database tasarımı ve datalarla çalışma bakımından çok sayıda yeni
özelliğe sahiptir. Bunlardan bazıları şunlardır:
-Record-level locking (Kayıt-düzeyi kilitleme): 4 K boyutundaki sayfalar üzerinde yapılan
page-level kilitlemenin yanı sıra Microsoft Access 2000 satır-düzeyinde de kilitleme
yapabilmektedir.
-İlişkili dataların subsheet (alt data tabloları) içinde görüntülenmesi: Tablo, sorgu ya da form
üzerindeki ilişkili dataların alt tablolar (subdatasheet) ya da altform (subform) olarak
görülmesi sağlanır. Örneğin müşteri tablosuna bağlı siparişlerin görülmesi gibi.
-Yeniden adlandırma sorunlarının otomatik olarak çözülmesi: Bir formu, tabloyu, sorguyu,
alanı ya da diğer bir kontrolün adının değiştirilmesi durumunda ortaya çıkacak sorunları
gidermek için ilgili bileşenlerin de otomatik olarak yeniden adlandırılması.

C. “DATA ACCESS PAGES” İLE GELEN YENİLİKLER
Data access pages bir Web sayfasıdır. Bu sayfa aracılığıyla Microsoft Access 2000 ya da SQL
Server üzerindeki datalara erişilebilir. Data pages (veri sayfaları), veri girişi ve değiştirilmesi
için aynı Access formları gibi kullanılabilir. Bunun dışında kayıtların hiyerarşik biçimde
gruplanması için de data pages kullanılabilir. Bu sayfaların özelliği, sayfalar Internet Explorer
ile açılabilir.

D. TOOLBARS, MENÜ BAR VE SHORTCUT MENÜLERİNDEKİ YENİLİKLER
Access 2000 içindeki araç çubukları, menüler ve kısaayol menüleri daha kolay ve hızlı
biçimde kullanılabilecek şekilde düzenlenmelidir.
-Kişiselleştirilmiş menü ve araç çubukları: Bir menünün açılarak bir komutun seçilmesi onun
kişiselleştirilen menülere eklenmesini sağlar. Access 2000 kullandığınız menülere ve araç
çubuklarına göre; sadece kullandığınız menü ve araç çubuklarının görünmesini sağlar.
-Araç çubuklarını ard arda dizmek: More düğmesine tıklanarak daha fazla araç çubuğunu
ekranda görebilirsiniz. Araç çubuklarını yere göre boyutlandırabilirsiniz. Bir düğmeye
tıkladığınızda o düğme araç çubunda görünür.
-Bir araç çubuğu düğmesine ya da menü komutuna kısayol atamak: Bir araç çubuğu
düğmesine ya da bir menü komutuna kısayol atayarak bilgisayar üzerinde, network üzerinde,
Intranet ya da Internet üzerinde bir yere erişmek.

E. GÜVENLİK, BAKIM VE DÖNÜŞTÜRME İŞLEMLERİNDEKİ YENİLİKLER-User-Level Security sihirbazı ile Veritabanı üzerinde güvenlik sağlamak: User-level Security
Wizard ile genel kurallar içinde veritabanının güvenliği sağlanır.
-Visual Basic for Applications kodunun parola ile korunması: Modüller, form ve raporların
arkasındaki modüller içinde yer alan VBA kodları parola ile konunur.
-Geliştirilmiş Compact yardımcı programı: Daha güvenlive etkin biçimde bir Access
veritabanının ve projesinin bir tek adımda sıkıştırılmasını sağlamak. Compact On Close
seçeneği ile bir veritabanı projesinin kapanırken otomatik olarak compact etmek.
-Bir veritabanını Microsoft Access 97’ye çevirmek: Bir Access 2000 veritabanını Access 97
file dosya formatına çevirmek gibi.

F. INTERNET ÜZERİNDE ÇALIŞMAYLA İLGİLİ YENİLİKLER
Microsoft Access 2000 Internet’le çalışmak için yeni özelliklere sahiptir. Bu işlemleri için
Internet üzerinde arama yapmayı sağlayacak bir Web browser’a gereksinim vardır.
-Data access page: Web sayfası yaratarak bir Access ya da SQL Server veritabanındaki
verilere giriş, düzeltme ve listeleme gibi işlemlerin yapılmasını sağlar.
-Intranet ya da Internet üzerinde birlikte çalışma: NetMeeting ile veritabanı üzerinde çalışan
diğer kullanıcılarla birlikte çalışma yapılır.
-Bir araç çubuğu düğmesine ya da menü komutuna hyperlink eklenir: Bir araç çubuğu
düğmesine ya da menü komutuna bir hyperlink eklenerek bilgisayar, network, internet ya da
intranet üzerindeki bir yere kolayca erişilir.

G. DİĞER UYGULAMALARLA ÇALIŞMA ALANINDAKİ YENİLİKLER
Microsoft Access 2000, diğer uygulamalarla çalışma alanında şu yeniliklere sahiptir:
-Microsoft SQL Server ile çalışmak: Bir Microsoft Access project yaratarak ya da SQL Server
Database Wizard kullanarak Microsoft SQL Server veritabanlarına kolayca erişim sağlanır.
-Diğer bir dosya formatındaki datalara erişmek için yeni bir veritabanı yaratmak: text,
dBASE, Paradox ya da spreadsheet formatındaki bir dosyayı açmak için Microsoft Access
otomatik olarak bir link yaratarak dosyaya bağlanır.
-Microsoft Outlook ya da Microsoft Exchange’teki verilere bağlanmak ya da import etmek:
Microsoft Outlook ve Microsoft Exchange Server’dan Exchange/Outlook Wizard ile veri
import ya da link etmek.

H. ÖRNEK UYGULAMALARDAKİ YENİLİKLER
Özellikle veritabanı yazılımları, üzerindeki araçları öğrenmek için örnek veritabanları
sunarlar. Access içinde de çok sayıda veritabanı örnek olarak bulunmaktadır. Access içindeki
örnek veritabanları kullanıcılara ve uygulama geliştiricilere örnek olacak çalışmalar
içermektedir. Bu veritabanları şunlardır:
-Northwind Traders
-NorthwindCS
-Address Book
-Contact Management
-Household Inventory
Northwind Traders özellikle güzel formların, raporların ve data access page’lerin bulunduğu
bir örnek veritabanıdır.
NorthwindCS örnek bir uygulamadır. Bu uygulama bir SQL script ile SQL Server üzerinde
Northwind veritabanı yaratır.
Address Book veritabanı bir ailenin her üyesinin adres ve telefon bilgilerini saklar.
Contact Management: Contact Manager veritabanı ile bütün kontakt kişilerin bilgileri
saklanır.
Household Inventory: Household Inventory veritabanı ise eşya bilgilerini tutar.
Bu örnek envanter bilgileri çeşitli alanlardaki bilgilerin nasıl tablolar haline getirilmesine ve
nasıl bir veritabanı olduğuna dair örnekler oluşturmaktadır.

http://amurside.eniyiforum.org

2Microsoft Access Dersleri Empty Geri: Microsoft Access Dersleri Paz Ara. 27, 2009 8:34 pm

troypc

troypc
Admin

ACCESS 2000’İN KURULUMU
Microsoft Access 2000’in kuruluşu Office 2000 içinde ya da tek başına yapılabilir. Office
2000 içinde tipik kuruluş Access’i içerir. Bunun dışında Custom (Özel) kuruluş içinde de
istenilen bileşenler seçilerek kurulabilir.
A. MİCROSOFT OFFİCE 2000 KURULUŞU
Kuruluş işleminin adım-adım aşamaları:
1. Office 2000 programı Disc 1 etiketli CD’yi CD-ROM sürücüye takınız.
2. Setup.exe programını çalıştırın ve adım-adım yapılacak işlemleri izleyin.
3. Mevcut eski bir Office sürümü yoksa Install Now (Şimdi Kur) düğmesine tıklayarak
kuruluşa başlayın. Eski bir sürüm varsa farklı bir klasörü kullanmak için ya da diğer kuruluş
seçeneklerini değiştirmek için Custom Install seçeneğine tıklayın.
4. Ürün kodunu girin.
5. İstediğiniz bileşenleri seçin.
6. Kuruluşu devam ettirin. Sistemin yeniden başlatılmasının ardından kuruluş gerekli
düzenlemelere devam edecektir.
IV. GÖZDEN GEÇİRME
1. Microsoft Access, hangi alanlarda bir çözüm olarak kullanılır?
2. Microsoft Access’i çalıştırmak için hangi işletim sistemleri uygundur?
3. Microsoft Access 2000’in yenilikleri nelerdir?
4. İlişkisel veritabanı nedir?
5. Data Access Pages (Sayfalar) ile neler yapılabilir?
6. Access 2000’in SQL Server 7.0 verilerine erişim için hangi özelliğe sahiptir?
7. Access 2000 ile ODBC tanımına gerek duyulmadan bir SQL Server veritabanına doğrudan
erişilebilir mi?. Bu nasıl yapılır?
8. Access’i kurarken nelere dikkat edersiniz?
9.Microsoft Access ile Microsoft Excel’in hangi alanlar için kullanılabilecek birer çözüm
olacağını açıklayın.
V. UYGULAMALAR
Microsoft Access, kurumsal amaçlı ya da ticari alanda kullanılan verilerin depolanması ve bu
alanca gereksinim duyulan bir çözüm için kullanılır. Bu nedenle bir öğrenci takibi, sipariş
takibi, hasta takibi, stok kontrolü gibi veri ve gereksinim duyulan bilgilere tasarlanan bir
çalışmayı karşımıza çıkarır.
Kurs süresince kullanacağımız bir uygulama aşağıda yer almaktadır:
Microsoft Access Uygulaması:
FC ecza deposu bin kadar üyesine ilaç toptan ilaç pazarlamak üzere kurulmuştur. FC ecza
ilaç siparişlerini takip etmek için bir veritabanı geliştirmek istemektedir. Siz bir veritabanı
yöneticisi olarak Microsoft Access ile veritabanını geliştirin.
Sipariş sisteminin yanı sıra bir süre sonra FC ecza deposu müşterileri için bir anket yapmaya
karar vermiştir. Anketler de veritabanına bir metin bilgisi olarak eklenecektir. Bu koşullar
altında; tabloları ve kayıtların birbiriyle bütünlüğün sağlayacak olan olası ilişkileri tanımlayın.
Bilgiler:
STOK KARTI MUSTERİ KARTI SİPARİŞ ANKET
Kodu Kodu Tarih Kodu
Tanımı Unvanı Sip No Anket Metni
Grup Kodu Grubu Mus Kodu
Satıcı Firma Adresi Stok Kodu
Birimi İlçesi Birimi
Birim Fiyatı İli Adet
KDV Tel Taşıyıcı Firma
Depo Kodu Fax Siparişi Alan
Paket Kodu Vergi Dairesi
Açıklama Vergi No
Resmi Kredisi
Hesap Açılış Tarihi
Resmi Web sitesi
PERSONEL (SİPARİŞİ ALANLAR) TAŞIYICI FİRMA
Kodu Kodu
Adı Soyadı Ünvanı
Adresi Adresi
İli İli
İşe Giriş Tarihi Güzergah
Notlar:
-Birim fiyatlar genellikle “Adet” olarak düzenlenecektir.
-Fiyat ve adet bilgilerine mutlaka pozitif bir değer girilecektir.
-Sipariş tarihi “günün” tarihi olarak otomatik olarak düzenlenecektir.
-Grup kodları, iller ve diğer seçenekli girişler bir combo box olarak düzenlenecektir.
-Sipariş ekranındaki; müşteri kodu, stok kodu ve taşıyıcı firma combo olarak düzenlenecektir
(Lookup Wizard) ve bilgilerin diğer tablodan otomatik olarak seçilmesini sağlayacaktır.
1. İlişkileri Kurun
Müşteri-Sipariş
Müşteri-Anket
Stok-sipariş
Personel-sipariş
Taşıyıcı firma-sipariş arasındaki ilişkileri kurun.
2. Örnek veriler girin:
3. İstenen sorgular:
-Müşterilerin ili içinde grubu, grubu içinde alfabetik sırada ünvanlarının yer aldığı liste.
-Adının ilk harfi A-D arasında olan müşteriler?
-Verilen iki tarih arasında (parametrik) siparişlerin adet ve tutarları?
-Verilen iki tarih arasında ve belli bir müşteri konu için siparişlerin adet ve tutarları?
-Verilen iki tarih arasında ve belli bir müşteri ve siparişi alan eleman olarak siparişlerin adet
ve tutarları?
-Verilen iki tarih arasında, belli bir müşteri, belli bir mal ve siparişi alan eleman olarak
siparişlerin adet ve tutarları?
-Malların KDV oranlarını 15 olanların 20’ye çevrilmesi.
-En yüksek sipariş alan elemanı bulmak için elemanların sipariş toplamlarını gösteren bir
sıralı liste (azalan).
-Hiç siparişi olmayan müşterilen alfabetik sırada listesi.
-İli “İzmir” olan ve telefon numarasının ilk karakteri 4 olan müşterilerin alfabetik sırada
listesi.
-İli “İzmir” ya da “Manisa” olan müşterilerin il içinde alfabetik sırada listesi.
-Sipariş adedi olarak en çok mal taşıyan taşıyıcı firma?
-Sipariş alan elemanların toplam (tutar) siparişleri.
-Stokta Birim fiyatlara %10 zam.
-Sadece belli gruptan olan stokların birim fiyatlarına %10 zam.
-Stokların depo kodunun ilk iki karakteri ile tanımlarının ilk iki karakterinin birleşiminin
listesi.
-Sipariş toplamlarının taşıyıcı firma güzergahlarına göre listesi.
4. İstenen formlar
Formlar verilerin girilmesi, istenen bir bilgini aranması, değişik şekillerde filtrelemeler
yapılması için geliştirilen nesnelerdir.
Yapılacaklar (a)
-Stok kartı için columnar (sütunlu) bir form
-Müşteri kartı için columnar bir form
-Anket için columnar bir form
-Personel için columnar bir form
-Taşıyıcı için columnar bir form
-Sipariş için tabular bir form
Yapılacaklar (b)
-Müşteri formu için olası alanlara combo box ekleyin.
-Müşteri formu için olası alanlara Validation Rule ekleyin.
-Müşteri formu için form zeminini değiştirin.
-Müşteri formunun altına kendi hazırladığınız bir bitmap dosyayı koyun.
-Müşterinin Web sitesi bilgisini tablo tasarımına ekleyin. Daha sonra bunun form üzerinden
girilmesini sağlayın. Web sitesi alanına www.microsoft.com girin. Ardından üzerine
tıklayarak ona ulaşmaya çalışın.
-Sipariş formunun alt başlık kısmına adet toplamı alın.
-Sipariş formunda birim fiyat ve tutarın görünmesini sağlayın.
-Sipariş formunun alt başlık kısmına tutar toplamı alın. Ayrıca altına KDV’li toplamı
hesaplattırın.
-Sipariş formunda taşıyıcı firma ve siparişi alan müşterinin combo’larla seçilmesini sağlayın.
-Sipariş formunu Scroll Bar ve Navigation Button kontrollerini kaldırın.
-Müşteri kartı ile sipariş formunu birleştirin.
Yapılacaklar (c)
-Müşteri formuna ve personel formunda tarih alanlarına veri girişi kolaylaştırmak için
ActiveX kontrollerinden (Tool, ActiveX Controls) Calendar Control 8.0’ı koyun ve
çalışmasını kontrol edin.
Yapılacaklar (d)
-Bir ana menü formu geliştirin.
-Bütün formlara ulaşacak düğmeler yerleştirin.
-Bütün formlardan ana menüye dönüşü sağlamak için Exit düğmeleri yapın.
-Müşteri gruplarının toplam siparişlerini gösteren grafik formu hazırlayın.
İstenen Raporlar
Raporlar verilerin düz ya da gruplanarak ekrandan (preview) ya da yazıcıdan bastırılması
işlemidir.
Yapılacaklar (a)
-Siparişlerin tarih, müşteri kodu ve ürün kodu sıralı listesi.
-Müşteri koduna göre gruplamalı sipariş bilgileri raporu.
-Haftalık tarih gruplamalı sipariş bilgileri raporu.
-Ürün koduna göre gruplamalı sipariş bilgileri.

http://amurside.eniyiforum.org

3Microsoft Access Dersleri Empty Geri: Microsoft Access Dersleri Paz Ara. 27, 2009 8:34 pm

troypc

troypc
Admin

Bu ders sonunda yapabilecekleriniz:
-Bir veritabanı tasarlamak için gereken çalışmayı yapmak.
-Veritabanı dosyasını yaratmak.
-Veritabanı penceresini anlamak.
-Veritabanı nesneleri üzerinde bazı işlemleri yapmak.
I. BİR VERİTABANI TASARLAMAK
Microsoft Excel ©, ya da Word’e başlamak ve hemen kullanabilmek belki olasıdır, ama
Microsoft Access © için bunu söylemek biraz zordur. Access’i tam olarak kavramak ve
kullanabilmek için, Access’i öğrenmenin yanı sıra, ilişkisel veritabanı temellerini (bir
anlamda verilerimizi nasıl organize edeceğimizi) de bilmemiz gerekir.
Access ile çalışmaya başlarken, kafamızda bir veritabanı (database) düşüncesi olması gerekir.
Bu genellikle basit hesaplamaların ötesinde bir kayıt tutmak şeklinde olabilir. Örneğin
müşterilerin alacaklarını takip etmek, siparişleri takip etmek, üretimi takip etmek gibi.
Veritabanı yaratma işlemi Access’e ilk girişte ya da daha sonra yapılır. Microsoft Access
başlatıldığında; yeni bir veritabanı yaratmak, mevcut bir veritabanını açmak ya da yeni bir
veritabanı yaratmak için seçeneklerin sorulduğu bir iletişim kutusu ekrana gelir:
A. ACCESS’İ BAŞLATMAK
Access’i başlatmak için bilinen yöntemler izlenir.
Access 2000’i başlatmak için Start (Başlat) menüsünden Programs bölümünden Microsoft
Access seçilir.
Giriş seçenekleri:
Blank Access database (Boş veritabanı):Yeni (boş) bir veritabanı
Access database wizards, pages and projects (Veritabanı sihirbazı): Veritabanı yaratmak için
hazır veritabanı
şablonlarından yararlamayı sağlayan program.
Open an existing file (Varolan veritabanını aç): Varolan (daha önce yaratılmış) bir
veritabanını açmak
Yeni bir veritabanı projesine başlamak için seçeneğimiz: "Blank Access database (Boş
veritabanı):Yeni (boş) bir veritabanı" olmalıdır.
Boş veritabanı seçeneğinin seçilmesinin ardından yeni bir veritabanının yaratılmasına
başlanır. Yeni bir veritabanın yaratılmasına devam edilirken; ikinci adımda ekrana veritabanı
dosyasının nerede (hangi sürücü ve klasör) yaratılacağını soran bir iletişim kutusu ekrana
gelir:
Bu iletişim kutusunda File name (Dosya adı) kutusuna yeni veritabanının adı girilir.
Veritabanının adı 255 karakter uzunluğunda genellikle konu ile ilgili olarak yazılır. Ardından
Create (Oluştur) düğmesine basılarak veritabanı yaratılmış olur.
Örneğin: ogrenci
satis
musteri
orneksirket
yilmazlar
gibi.
Microsoft Access veritabanı dosyalarının uzantısı . MDB dir.
Bu durumda bizim veritabanı dosyaları:
ogrenci.mdb, satis.mdb, musteri.mdb, orneksirket.mdb, yilmazlar.mdb uzantılı dosya olarak
yaratılır:
B. VERİTABANI PENCERESİ
Bir veritabanı yaratıldıktan sonra, artık onu veritabanı penceresiyle yönetiriz. Veritabanı
penceresi (Database Window), ilgili veritabanının nesnelerini içerir ve nesnelerin
düzenlenmesini sağlar. Veritabanı ile ilgili tüm işlemler bu pencereden yapılır.
Bir Veritabanının Nesneleri:
Bir veritabanı içinde yer alan nesneler şunlardır:
Tables (Tablolar): Veritabanı içinde belli alanlardaki bilgileri saklar. Örneğin; müşteri
bilgileri tablosu, stok bilgileri tablosu gibi.
Queries (Sorgular): Veritabanındaki veriler üzerinde seçim işlemini sağlar. Belli bir
gereksinimi karşılamak için istenen veriyi elde etmeyi sağlar. Örneğin; borcu şu miktardan
fazla olan müşteriler?, EGE bölgesindeki son iki ayın satışlarının ortalaması gibi…
Forms (Formlar): Verileri göstermek, belli hesaplamaları düzenlemek ve raporları
düzenlemek için kullanılır.
Reports (Raporlar): Verileri listelemek, belli hesaplamaları (gruplamaları) düzenlemek ve
yazıcıdan listelemek için kullanılır.
Pages (Web Sayfaları): Internet ve Intranet ortamında çalışmayı sağlayan özel bir tür Web
sayfasıdır. Datalar Microsoft Access veritabanı ya da SQL Server veritabanı olarak
saklanabilirler.
Macros (Makrolar): İşlerin otomatik olarak yapılmasını sağlayan komutların yaratılmasını
sağlar.
Modules (Modüller): Visual Basic ve Access Basic ile yazılan ve belli bir işi yapan kodları
(program parçaları) içerir.
B. VERİTABANI PENCERESİ ANA DÜĞMELERİ
Veritabanı penceresinde nesnelerin yanı sıra üç ana düğme yer alır. Bu düğmeler:
• Open (Aç)
• Design (Tasarla)
• New (Yeni)
Open (Aç) düğmesi ile mevcut bir nesneye ulaşılır. Örneğin daha önce yaratılmış olan bir
tablo ya da bir sorgu açılır. Design (Tasarla) düğmesi ise mevcut bir nesnenin değiştirilmesini
sağlar. New (Yeni) düğmesi ise bir nesnenin yeni olarak yaratılmasını sağlar.
Örneğin yeni bir tablo ya da yeni bir sorgu yaratmak gibi.
İPUCU: Veritabanımız içinde bir tablo yaratmak için Tables bölümünde New düğmesine
tıklamak yeterlidir. Ardından Design View kullanılarak tablonun alanları tasarlanır. Böylece
veritabanının ilk nesnesi tasarlanmış olur.
1. ACCESS 2000 İLE GELEN YENİ NESNE YARATMA ALANLARI
Access 2000 ile birlikte veritabanı nesnelerinin yaratılmasında kullanılacak yeni araçlar
gelmiştir. Bu araçlar o nesne seçildiğinde nesne yaratma elemanları olarak listelenir.
Örneğin tablo yaratmak için kullanacağınız Tables (Tablolar) bölümünde şu seçenekler yer
alır.
-Create table in Design view (Tasarım Görünümünde Tablo Oluştur)
-Create table by using Wizards (Sihirbazı Kullanarak Tablo Oluştur)
-Create table by entering data (Veriler Girerek Tablo Oluştur)
Bu seçenekler değişik şekillerde tablo yaratılmasını sağlar.
-Create table in Design view; tablo tasarım görünümünden yaratılır. Bu görünümde alanlar ve
özellikleri düzenlenir.
-Create table by using Wizards; tablo yaratmak için sihirbaz kullanılır.
-Create table by entering data;tablo yaratmak için datasheet görünümü kullanılır. Alan adları
Field1, Field2 şeklinde verilir.
C. VAROLAN BİR VERİTABANINI AÇMAK
Önceki konuda yeni bir veritabanı dosyasını nasıl yaratacağımızı gördük. Peki yaratıp
kaydettiğimiz bir veritabanını daha sonra nasıl açacağız? Daha önce yaratılmış bir
veritabanını açmak için; ya başlangıçta Open an existing file (Varolan veritabanını aç)
seçeneği ya da Access başlangıç menüsünden File (Dosya) menüsünün ardından Open (Aç)
komutu kullanılır.
İPUCU: Access veritabanı dosyalarının uzantısı .MDB dir.
D. VERİTABANI NESNELERİNİ KOPYALAMAK
Bir veritabanı bir dosyadan oluşur. Musteri.mdb gibi. Ancak bir veritabanı içinde bulunan
herhangi bir nesnenin de kopyalanması söz konusu olabilir. Bu işlem için yine nesnenin
veritabanı penceresi içinden seçilmesinin ardından bildiğimiz Copy ve Paste işlemleri yapılır.
Bir nesne üzerinde Copy (Kopyala) komutu seçildikten sonra Paste (Yapıştır) düğmesine
tıklandığında Microsoft Access kopyalama yolu ile yaratılacak yeni nesnenin adını sorar.
Ayrıca nesnenin içeriği ile ilgili seçenekler seçilir.
Nesneleri kopyalamak için şu adımları izleyin:
1. Veritabanı penceresi üzerinde istenilen nesne seçilir.
2. Araç çubuğu üzerinde Copy (Kopyala) düğmesine tıklanır.
3. Ardından Paste (Yapıştır) düğmesine tıklanır.
4. Yeni nesnenin adı girilir ve diğer seçenekleri düzenlenir.
E. VERİTABANI NESNELERİNİN SİLİNMESİ
Herhangi bir veritabanı nesnesini silmek için; nesneyi seçtikten sonra Delete tuşuna
tıklamanız yeterlidir. Bu işlem için diğer bir alternatif yol ise sağ tuşa tıklayıp ekrana gelen
menüden Delete komutunu seçmektir.
DİKKAT: Bir veritabanı nesnesini silmek geri dönüşü olmayan bir işlemdir! Artık bir daha
istemediğinizden emin olduğunuz nesneleri silin.
F. VERİTABANI NESNELERİNİN ADINI DEĞİŞTİRMEK
Bir veritabanı nesnesinin adını değiştirmek gerektiğinde; yine veritabanı nesnesi seçilir.
Ardından farenin sağ tuşuna tıklanır ve Rename komutuna tıklanır. Ardından nesnenin yeni
adı girilir.
NOT: Access 2000, Bir formu, tabloyu, sorguyu, alanı ya da diğer bir kontrolün adının
değiştirilmesi durumunda ortaya çıkacak sorunları gidermek için ilgili bileşenlerin de
otomatik olarak yeniden adlandırılmasını sağlar.
G. VERİTABANI ÖZELLİKLERİ
Veritabanında yer alan her bir nesnenin özellikleri olduğu gibi veritabanının kendisinin de
özellikleri vardır. Bu özellikler Summary, Statistics, Contents ve Custom sekmesi altında yer
alır.
General sekmesinde veritabanı adı, yeri, büyüklüğü gibi bilgiler yer alır. Bunun dışında
veritabanı dosyasının read-only, hidden ve archive gibi özellikleri düzenlenir.
İPUCU: Bir veritabanı dosyası açıkken bu özellikleri düzenlenemez. Bu nedenle File Open
iletişim kutusunda iken farenin sağ tuşuna tıklanarak elde edilen Properties (Özellikler)
iletişim kutusundan bu özellikler düzenlenir.
Summary sekmesinde veritabanının yazarı (author), konusu (subject) gib konular yer alır.
Statistics ise veritabanına erişilmesi, değiştirilmesi gibi zaman bilgilerini tutar.
Contents sekmesinde ise veritabanı nesneleri yer alır.
Custom sekmesi ise veritabanı hakkında ek bilgiler tutmanızı sağlar.
Veritabanı özelliklerini düzenlemek için şu işlemleri yerine getirin:
1. File (Dosya) menüsünden Database Properties (Veritabanı Özellikleri) komutu seçilir.
2. Ardından istenilen sekme seçilir.
3. Bilgiler görülür ya da düzenlenir.
H. BİR VERİTABANININ ONARILMASI
Şu anda ekranda olmayan (kapalı) bir veritabanının onarılması (repair) gerekebilir. Bu işlem
veritabanının bozulma nedeniyle açılamamasından kaynaklanabilir.
Bir veritabanını onarmak için şu adımları izleyin:
1. Mevcut veritabanını kapatın.
2. Tools (Araçlar) menüsünden Database Utilities (Veritabanı Hizmet Programları) seçeneğini
ve Repair Database (Veritabanını Onar) komutunu seçin.
3. Repair (Onarma) iletişim kutusunda veritabanını seçin.
4. Repair düğmesine tıklayın.
NOT: Access bozuk veritabanlarını her zaman kurtarmayabilir. Bu durumlara karşı
yedekleme yapmak her zaman çözüm garantisidir.
II. UYGULAMALAR
Bu hafta, bir önceki haftanın notlarında yer alan uygulama için veritabanı dosyasını
yaratacağız:
1. Access'i başlatın.
2. Boş veritabanı yaratma seçeneğini (Blank Access database) seçin.
3. Dosya adı olarak ornekdb yazın.
4. Veritabanı penceresine ulaşın.
Ardından şu işlemleri yapın:
1. Veritabanı nesnelerini inceleyin.
2. File menüsünden Database Properties iletişim kutusunu inceleyin.
3. Sizin veritabanınızda hangi nesnelere gereksinim olacağını ve onların nasıl
yaratılabileceğini düşünün.
Diğer işlemler:
Tools menüsünü inceleyin. Tools menünden Database Utilities menüsünü inceleyin.
III. GÖZDEN GEÇİRME
1. Bir veritabanı yaratmak için ne tür bir gereksinim ortaya atılır. İşinizle ya da
yapabileceğiniz bir kayıt tutma işlemiyle ilgili (örneğin öğrenci kayıtları) örnekler verin.
2. Veritabanı dosyasının uzantısı nedir?
3. Bir veritabanı penceresi içinde hangi nesneler vardır. Bu nesnelerin rollerini açıklayın.
4. Bir şirket hem üretimini hem de üretimde çalışan personelinin değişik bilgilerini bir
veritabanında tutmak istemektedir. Sizce bir veritabanında bütün bu bilgiler için çok sayıda
tablo yaratılmalı mı, yoksa bu konular için iki ayrı veritabanı mı tasarlanmalı?
5. Veritabanının özelliklerinin işlevi nedir?

http://amurside.eniyiforum.org

4Microsoft Access Dersleri Empty Geri: Microsoft Access Dersleri Paz Ara. 27, 2009 8:35 pm

troypc

troypc
Admin

Ders sonunda yapabilecekleriniz:
-Microsoft Access’de tablolar tasarlamak.
-Tablo alanlarının özelliklerini düzenlemek.
-Veritabanı içindeki tablolar arasında ilişkiler kurmak.
I. TABLO YARATMAK
Bildiğiniz gibi Microsoft Access © programı bir veritabanı yönetimi programı. Veritabanı
üzerinde verilerimizi düzenleyeceğiz. Güzel!. Peki veriler nerede duracak ve nasıl organize
edilecek. İşte sorunun yanıtı tablolardır. Tablolar işleyeceğimiz konuyla ilgili veri kümeleridir.
Örneğin sipariş tablosu sipariş bilgilerini içirirken, yine aynı veritabanında yer alan fatura
tablosu fatura bilgilerini içerir.
Bir Access veritabanı çok sayıda tablodan oluşur. Verilerimizi tablolar halince organize
edeceğimiz için tabloları çok iyi bilmemiz gerekir. Diğer bir deyişle Access ile veritabanı
yaratmanın ana işlemi tabloları tasarlamak, verileri girmek ya da transfer etmek ve ilişkisel
bütünlüğü sağlamak için ilişkileri kurmaktır.
Örneğin; bir müşteri veritabanı oluşturmak için; müşteri sabit bilgileri, adresler, müşteri (cari)
hareket bilgileri, stok bilgileri, personel bilgileri gibi tabloları aynı veritabanı içinde
yaratmamız gerekir. Tabloların içerdiği veriler belli alanlardan oluşur. Örneğin müşteri sabit
bilgileri tablosu, müşterinin kodu, adı, adresi gibi bilgileri içerir.
BAKINIZ: ŞEKİL: BİR ACCESS TABLOSU (AŞAĞIDA)
Kayıt (record) kavramı: Hepimizi yakında tanıdığı bir kavramdır bu kayıt sözcüğü. "Öğrenci
kaydınız girildi", "kaydınızı bulamadık" derler. Nedir bu kayıt?. Kayıt bir kişiye ya da ürüne
özel bilgidir. Örneğin öğrenci kaydı öğrencinin numarası, adı, adresi gibi bilgileri içerir. Kayıt
sözcüğü bizim tablolarımızı düzenlemek için kullanacağımız ana öğedir. Diğer bir deyişle bir
konunun tablosunu tasarlarken, o tablonun elemanlarının kayıtlarını tasarlayacağız.
A. YENİ BİR TABLO YARATMAK
Yeni bir tablo yaratmak için Veritabanı Penceresinde, Tables (Tablolar) bölümü seçilir:
Tablo seçenekleri:
Tablo yarata seçeneği İşlevi
Create table in Design view (Tasarım Görünümünde Tablo Oluştur) Tablo tasarımı
görünümü geçilir.
Create table by using Wizards (Sihirbazı Kullanarak Tablo Oluştur) Sihirbaz aracılığıyla
çok sayıda tablo
konularından ve alanlarından
seçilerek bir tablo yaratılır.
Create table by entering data (Veriler Girerek Tablo Oluştur) Veri girerek tablo yaratmak
için alanların görüntülendiği
bir görünüme geçilir.
Bunun dışında bir tablo yaratmak için veritabanı penceresinden Tables bölümü seçilir. New
düğmesine basılarak veritabanında bir tablonun yaratılması işlemine başlanır. Yeni düğmesinin
ardından ekrana gelen iletişim kutusu ile tablo yaratma yöntemi belirlenir:
Yeni tablo yaratmada beş yöntem kullanılır:
Yöntem İşlevi
Datasheet View (Verisayfası Görünümü) Tablo şeklinde veri girişi sağlar.
Design View (Tasarım Görünümü) Tablo tasarımı ekranı.
Table Wizard (Tablo Sihirbazı) Tablo Sihirbazı ile hazır tablolardan
yararlanma.
Import Table (Tablo Al) Diğer bir veritabanından tablo alma.
Link Table (Tablo Bağla) Diğer bir veritabanındaki tabloya bağlanma.
1. DATASHEET GÖRÜNÜMÜ İLE TABLO YARATMAK
Veritablosu görünümü yöntemi kullanımında; alanların adı ve özelliği tasarlanmadan ve temsili
alan adları (Alan1, Alan2, ….) kullanılarak tablo görünümünde doğrudan verilerin girilmesi
sağlanır.
2. DESIGN GÖÜNÜMÜ İLE TABLO YARATMAK
Bir tablonun ayrıntılı biçimde tasarlanacağı yöntemdir. Design (Tasarım) görünümünde tabloyu
oluşturan kayıtların alanlarının düzenleneceği bir pencere ekrana gelir. Alanlarının
özellikleriyle düzenli bir tablo oluşturmak istiyorsak bu bölümü kullanmalıyız.
Tablonun tasarımı tablo içinde yer alacak birim kaydın tasarlanmasıyla oluşur. Kaydın tasarımı
ise; kayıt içinde yer alacak alanların adlarının ve özelliklerinin (tiplerinin ve boyutlarının)
tasarlanmasıdır.
NOT: Bu dokümanlar Faruk Çubukçu tarafından hazırlanmıştır. Burada adı geçen ticari
ünvanlar ve markalar bilgi amaçlı kullanılmışlardır ve kendi imtiyazlarına sahiptirler. Bu
dokümanlar ticari amaçlı olarak kullanılmaz. Daha fazla bilgi için www.farukcubukcu.com
adresine bakınız.
Alanların Adları:
Alan adları Alan Adı kolonuna girilir. Alan bilgisinin ilk özelliği alanın adıdır. Alan adları
maksimum 64 karakter olmak üzere harfler ve rakamlardan oluşur. Alan adlarında boşluk da
kullanılabilir. Bir kayıtta en çok 256 alan bulunabilir. Örneğin müşteri adı.
Alan Türleri:
Alanlar, müşteri adı gibi bir bilgiyi içeren yerlerdir. Her alanda değişik özelliklerde veriler
saklanacağından alanların belli türlerde olması gerekir. Sayısal ya da alfabetik (text) gibi.
Alan türlerinin (tiplerinin) özellikleri ve bilgisayarda kapladıkları yer:
Veri Türü Veri Kapladığı yer
Text (Metin) Metin Alfabetik ve sayısal karakterleri saklar. Sayısal
işlem yapılmaz. 1-255 bayt
Memo (Not) Not Alfabetik ve sayısal karakterleri saklar. Sayısal işlem
yapılmaz. Genellikle uzun açıklama ve metinler.
1-64,000 bayt.
Number (Sayı) Sayısal bilgiler
1,2,4 ya da 8 bayt. (Seçime göre)
Date/time (Tarih/Saat) Tarih ve zaman
8 bayt
Currency (Para Birimi) Parasal değerler.
15 sayı basamağı ile 4 onlu basamak ise hesaplamadaki yuvarlamayı önlemek
için kullanılır. 8 bayt
Autonumber (Otomatik Sayı) Otomatik olarak artırılan sayısal değerler. Genellikle sıra
numarası vb gibi alanlar için. 4 bayt
Yes/No (Evet/Hayır) Boolean (ikili) değerler.
1 bit.
OLE Objects (OLE Nesnesi) windows ortamında bir nesne ya da diğer ikili veriler.
1 Gigabayt’a kadar.
Hyperlink (Köprü) Bir Internet adresine bağlanmayı sağlayan veri tipi.
Yukarıdaki veri türlerine göre kullanıcı alanda saklayacağı değişkene uygun veri tipini verir.
Örneğin Autonumber alanlar genellikle bir numara ya da kodun sürekli artarak otomatik olarak
doldurulduğu alanlar için kullanılır. Örneğin kayıt numarası ve sıra numarası gibi. OLE
Objects ise genellikle resim vb. bilgileri saklamak için kullanılır.
Kullanıcı için diğer bir ayrım da; üzerinde aritmetik işlem yapılacak ya da yapılmayacak
verilerdir: Örneğin bir tutar, adet, fiyat, borç, alacak vb. bilgiler üzerinde aritmetik işlem
yapılacağı için bu bilgiler Number olarak seçilmeli ve uygun biçimde düzenlenerek
kullanılmalıdır. Bunun dışında adı, telefon numarası, fax numarası gibi bilgiler Text olarak
düzenlenmelidir.
3. TABLOLARIN DİĞER KAYNAKLARDAN ELDE EDİLMESİ
Microsoft Access içinde kullanabileceğiniz veriler diğer uygulamalardan da transfer edilebilir.
Yani tabloları yaratıp içine veri girmek yerine, örneğin Microsoft Excel'de ya da LOGO
programı içindeki verileri Access tablolara aktarmak mümkündür.
Diğer kaynaklardan alınacak veriler için Access içinde iki aracınız vardır. Import ve Link.
Import işlemi tablonun diğer kaynaktan transfer edilmesini sağlarken, link işlemi veriye yapılan
bir bağlantı işlemidir.
NOT: Tablolara veri transfer etmeyi kursumuzun 7. haftasında geniş olarak ele alacağız.
B. TABLO TASARLAMAK
Tablo tasarımı bir tablo yaratma işleminin en ayrıntılı bölümüdür. Yeni bir tablo tasarlamak
için Tables (Tablolar) bölümünden New (Yeni) düğmesine tıklanır. Ardından yeni tablo
yaratmak seçeneklerinden Create table in Design view seçilir:
Bunun dışında yine aynı işlem için Tables bölümünden New düğmesine basılır ve Design
düğmesine tıklanır. Buradan da Design View seçilir.
Design görünümde tablonun alanlarını (fields) tasarlamak için karşınıza bir ekran gelir. Bir
tablo tasarımı için yapılacak ilk iş alanların adını ve türlerinin düzenlenmesidir. Alan adları
(Fields name) tablo içindeki veriler temsil edecek kolonların adlarıdır. Örneğin bir müşteri
tablosundaki kodu, adı, adresi vb. Gibi.
1. PRİMARY KEY DÜZENLEMEK
Bir tablo tasarımında; birim kaydın tasarlandığını daha önce de belirtmiştik. Kayıt alanlarının
belirlenmesinde verileri temsil eden alanlardan bir ya da daha fazlası Primary Key (ana
anahtar) olarak düzenlenir. Anahtar (key) alan kayıtlara daha kolay ulaşmayı ve onları tek
olarak temsil etmeyi sağlayan bir bilgidir. Örneğin öğrenci kaydı içindeki öğrenci numarası
öğrenci kaydının ana anahtarı olabilir.
Örneğin Müşteri kaydında ise Müşteri kodu bir ana anahtar alan olabilir.
İPUCU: Bir alanı ana anahtar yapmak için Anahtar resmine sahip düğme kullanılır. Önce
anahtar olacak bir ya da daha çok alan seçildikten sonra anahtar düğmesine basılır.
Ana anahtar kullanımının yararları
-Tablolar arasında kolayca ilişki kurabilmektir.
-Bilgilere hızlı erişimi sağlamak.
-Çift girişleri (veri tekrarını) önlemek.
-Boşluk girilmesini engellemek.
İPUCU: Tablo tasarımında ana anahtar düzenlemesi ilk başta tasarlanmalı ve düzenlenmelidir.
Çok sayıda veri girişinin ardından ana anahtar düzenlemesi başarılı olmayabilir. Çünkü alana
girilen boşluk ve çift değerler ana anahtar düzenlemesini engellerler.
2. ALAN ÖZELLİKLERİNİN DÜZENLENMESİ
Bir tablo tasarımında diğer önemli bir konuda alanların özelliklerinin düzenlenmesidir.
Özellikler (Properties) tasarım sırasında ya da tasarımdan sonra düzenlenebilir. Alan özellikleri
tablo tasarımında ekranın altında yer alır:
Özellikler, tablonun daha etkin olarak kullanımı sağlanır. Veri girişinde yapılan hatalar önlenir,
varsayılan değerler düzenlenerek otomatik olarak tabloya eklenmesi sağlanır, verilerin biçimi
(formatı) düzenlenir, indeksler düzenlenerek arama ve sıralama işlemleri yapılır.
Tablo: Alan özellikleri
Özellik İşlevi
Field Size (Alan Boyutu) Text ve sayısal alanın uzunluğunu sınırlar.
Format (Biçim) Tarih ve sayısal bilginin belli bir biçimde
görüntülenmesini sağlar.
Decimal Places (Ondalık Basamaklar) Format özelliği ile biçimlenen sayısal bilginin onlu
noktadan sonraki basamak sayısını (kuruş) düzenler.
Input Mask (Giriş Maskesi) Belli bir biçimi görüntüleyerek verinin belli bir biçimde
girilmesini sağlar.
Caption (Resim) Yazısı Alana başlık verir.
Default Value (Varsayılan Değer) Belli bir sabit değeri yeni eklenen kayda otomatik olarak
ekler. Hazır değer.
Validation Rule (Geçerlik Kuralı) Belli bir kritere uyan değerin girilmesini sağlar.
Validation Text (Geçerlik Metni) ValidationRule (Sağlama kuralı) bozulduğunda verilecek
mesajın metni.
Required (Gerekli) Alana veri girilmesi gerektiğini belirtir.
Allow Zero Length (Sıfır Uzunluk İzni) Sıfır uzunluklu bir text bilginin Text ya da Memo tipli
bir alan olarak saklanmasını sağlar.
Indexed (Sıralı) Alanı indeksleyerek daha hızlı aranmasını sağlar.
3. INPUT MASK ÖZELLİĞİ
Input Mask (Giriş Maskesi), metin bilgiler için kullanıcının veriyi belli bir biçimde girmesini
sağlar. Örneğin telefon numaraları ya da muhasebe hesap planı gibi belli sayıda ve konumda
veri girişini sağlar.
Giriş Maskesi; tablo tasarımında seçilen alanın Input Mask özelliğinin düzenlenmesiyle
sağlanır: Eğer telefon, faks numarası, stok kodları vb. gibi yaygın kullanılan bir giriş formatına
gereksinim varsa o zaman düğmesine basılarak Input Mask Wizard kullanılır.
İPUCU: Bazen Input Mask Wizard'ının çalışmadığı görülür. Bu Access'in yükleme sırasında
eksik yüklendiğinden olur. Bu nedenle program CD'inden Access'in eksik bölümleri tekrar
yüklenmelidir.
2. DEFAULT ÖZELLİĞİ
Default (varsayılan değer) özelliği bir alanda sürekli kullanılan bir değeri belirtir. Daha sonra
giriş, görünümde ve formlarda bu alanın değeri otomatik olarak yer alır. Varsayılan değer
alanda hazır olarak bulunur. Ancak kullanıcı bunu değiştirebilir. Amaç alanın içinde genellikle
bulunacak bu değeri alanın içinde hazır olarak tutmak ve veri girişinde zaman kazanmaktır.
Örneğin; ülkesi alanında “TC” ya da ili alanına “İstanbul” yazmak gibi. .
4. VALIDATION RULE ve TEXT ÖZELLİĞİ
En önemli özelliklerden birisidir. Alanlara girilen değerleri özelliklerine (tipine) göre kontrol
eder. Örneğin, sayısal özelliğine sahip bir alana metin (alfabetik) bilgi girilemez. Validation
Rule (Geçerlilik Kuralı) alana girilecek verinin belli bir kurala uymasını zorunlu kılar.
Validation Text ise girilen verinin kuralı sağlamaması durumunda verilecek mesajı içerir.
Örneğin alana 0’dan büyük bir değer girilmesini zorunlu kılan bir kural konabilir. Eğer kurala
uyulmazsa mesaj verilir.
Örnekler:
Karakter İşlevi
>0 Sıfırdan büyük girilmesini sağlar.
<> Sıfırdan farklı bir değer girilmesini sağlar.
0 Or >100 0 ile 100 arasında bir değer girilmesini sağlar.
“BUYUK” OR “KUCUK” BUYUK ya da KUCUK değerlerinden birisi girilecek.
BETWEEN 1 AND 10 1 ile 10 arasında bir değer (dahil) girilmesini sağlar.
5. INDEXED ÖZELLİĞİ
Ana anahtar dışında kayıtlara, özellikle hızlı erişmek için kullanılır. Özellikle sorgularda
aranacak alanlar için düşünülebilir.

http://amurside.eniyiforum.org

5Microsoft Access Dersleri Empty Geri: Microsoft Access Dersleri Paz Ara. 27, 2009 8:36 pm

troypc

troypc
Admin

TABLOYA VERİ GİRİLMESİ
Tablonun tasarımının ardından tabloya veri girilebilir. Veri girişi için tablonun veri sayfası
(datasheet) görünümü kullanılır. Veri girişi tablodan yapılabileceği gibi; ileriki konularda
görüleceği gibi genellikle formlardan yapılır. Çünkü tablolar veri girişi için çok uygun (görsel
olarak) yerler olmayabilir.
NOT: Tablo alanlarına veri girişi yapılırken alan tiplerine uygun veri girilmelidir. Tarih alanına
tarih, sayısal alana sayısal veri girilmelidir. Bunun dışında indeks ve ana anahtar alanlarına da
uygun veriler girilmelidir. Örneğin ana anahtar olan alana birinci kayıtta olan bir bilgi ikinci
kaydına da girilmemelidir.
II. İLİŞKİLERİ DÜZENLEMEK
Eğer ilişkiler kullanarak tablolarınızı bütünleştiremiyorsanız, Microsoft Access'i aynı Microsoft
Excel gibi kullanıyorsunuz demektir. Diğer bir deyişle Access gibi ilişkisel veritabanı
yazılımından yararlanabilmek için ilişkiler konusunu iyi bilmek gerekir. Bu durumda Access'i
kullanmanın bir esprisi olmayabilir…
İlişki (relationship), temel olarak iki tablo arasında aynı özellikte olan ve tekrar eden iki (aynı)
alan arasında kurulur. İki tablo arasında ilişki oluşturmanın birincil nedeni tablo arasında bir
bağlantı ve kontrolün sağlanmasıdır. Örneğin müşteri ana bilgileri tablosuyla, müşteri hareket
bilgileri tablosu arasında bir ilişki kurularak bu iki tabloya yapılan eklemelerin ve
güncellemelerin kontrollü bir şekilde yapılması sağlanır. Daha açık bir ifadeyle, olmayan bir
müşteriye hareket kaydı girilmesi engellenir.
Microsoft Access’te tablolar arasındaki üç türlü ilişki kurulabilir:
-Bir-Çok İlişki (One-to-many relationship)
-Çok-Çok İlişki (Many-to-many relationship)
-Bir-Bir İlişki (One-to-one relationship)
Bir-Çok ilişkiler, ilişkisel veritabanında çok yaygın biçimde yer alırlar. Bu ilişkide bir tablonun
bir kaydına karşılık diğer tabloda çok sayıda kayıt vardır.
Bu ilişkide birinci tablonun bir kaydına karşılık ikinci tabloda bir kayıt vardır. Aslında bu tür
bir ilişki, tablolar arasında ilişkiden öte bir uzantıdır. Çünkü birebir ilişki demek kayıtların
birbirinin devamı ya da iki tablo alanlarının bir tablo içindeymiş gibi kullanılmasını sağlar.
A. İLİŞKİLERİ DÜZENLEMEK
Veritabanı içinde ilgili tablolar yaratıldığında aralarında herhangi bir ilişki oluşmaz.
Veritabanında yer alan tablolar arasındaki ilişkiler daha sonra yaratılır.
1. Veritabanı penceresinde ilişkiler penceresine ulaşmak için araç çubuğundan Relationships
(İlişkiler) düğmesine basılır ya da Tools menüsünden Relationships komutu seçilir.
2. İlişkiler penceresine alınacak tablolar seçilir.
Daha sonra aralarında ilişki kurulacak tablolarla birlikte ilişki penceresi ekrana gelir. Kullanıcı
yukarıdaki iletişim kutusundan istediği tabloları (ve sorguları) seçer. Daha sonra aralarındaki
ilişkileri düzenler.
3. Ana anahtara tablonun alanı (birincil anahtarı) alt tablonun alanının (yabancı anahtar /
foreign key) üzerine bırakılır.
DİKKAT: İki tablo arasında ilişki kurulacak alanlar aynı tipte olmak zorundadır. Bunun dışında
tablolara eğer veri girilmişse bunlarda tutarlı olmalıdır. Örneğin müşteri kodu alanı üzerinden
iki tablo arasında ilişki kurulacaksa, bu alanlara farklı değerler girilmişse ilişki kurulamaz, hata
oluşur.
DİKKAT: İki tablo arasında ilişki kurmak ve bütünlüğe zorlamak için Enforce Referential
Integrity (Bilgi Tutarlılığına Zorla) seçeneğinin işaretlenmesi gerekir. Bu düzenleme
tablolardaki verilerin kontrolü yapar.
III. UYGULAMALAR
FC ecza deposu bin kadar üyesine ilaç toptan ilaç pazarlamak üzere kurulmuştur. FC ecza ilaç
siparişlerini takip etmek için bir veritabanı geliştirmek istemektedir. Siz bir veritabanı
yöneticisi olarak Microsoft Access ile veritabanını geliştirin.
Sipariş sisteminin yanı sıra bir süre sonra FC ecza deposu müşterileri için bir anket yapmaya
karar vermiştir. Anketler de veritabanına bir metin bilgisi olarak eklenecektir. Bu koşullar
altında; tabloları ve kayıtların birbiriyle bütünlüğün sağlayacak olan olası ilişkileri tanımlayın.
Bilgiler:
STOK KARTI MUSTERİ KARTI SİPARİŞ ANKET
Kodu Kodu Tarih Kodu
Tanımı Unvanı Sip No Anket Metni
Grup Kodu Grubu Mus Kodu
Satıcı Firma Adresi Stok Kodu
Birimi İlçesi Birimi
Birim Fiyatı İli Adet
KDV Tel Taşıyıcı Firma
Depo Kodu Fax Siparişi Alan
Paket Kodu Vergi Dairesi
Açıklama Vergi No
Resmi Kredisi
Hesap Açılış Tarihi
Resmi
Web sitesi
PERSONEL (SİPARİŞİ ALANLAR) TAŞIYICI FİRMA
Kodu Kodu
Adı Soyadı Ünvanı
Adresi Adresi
İli İli
İşe Giriş Tarihi Güzergah
Notlar:
-Birim fiyatlar genellikle “Adet” olarak düzenlenecektir.
-Fiyat ve adet bilgilerine mutlaka pozitif bir değer girilecektir.
-Sipariş tarihi “günün” tarihi olarak otomatik olarak düzenlenecektir.
-Grup kodları, iller ve diğer seçenekli girişler bir combo box olarak düzenlenecektir.
-Sipariş ekranındaki; müşteri kodu, stok kodu ve taşıyıcı firma combo olarak düzenlenecektir
(Lookup Wizard) ve bilgilerin diğer tablodan otomatik olarak seçilmesini sağlayacaktır.
1. İlişkileri Kurun
Müşteri-Sipariş
Müşteri-Anket
Stok-sipariş
Personel-sipariş
Taşıyıcı firma-sipariş arasındaki ilişkileri kurun.
2. Örnek veriler girin:
3. İstenen sorgular:
-Müşterilerin ili içinde grubu, grubu içinde alfabetik sırada ünvanlarının yer aldığı liste.
-Adının ilk harfi A-D arasında olan müşteriler?
-Verilen iki tarih arasında (parametrik) siparişlerin adet ve tutarları?
-Verilen iki tarih arasında ve belli bir müşteri konu için siparişlerin adet ve tutarları?
-Verilen iki tarih arasında ve belli bir müşteri ve siparişi alan eleman olarak siparişlerin adet ve
tutarları?
-Verilen iki tarih arasında, belli bir müşteri, belli bir mal ve siparişi alan eleman olarak
siparişlerin adet ve tutarları?
-Malların KDV oranlarını 15 olanların 20’ye çevrilmesi.
-En yüksek sipariş alan elemanı bulmak için elemanların sipariş toplamlarını gösteren bir sıralı
liste (azalan).
-Hiç siparişi olmayan müşterilen alfabetik sırada listesi.
-İli “İzmir” olan ve telefon numarasının ilk karakteri 4 olan müşterilerin alfabetik sırada listesi.
-İli “İzmir” ya da “Manisa” olan müşterilerin il içinde alfabetik sırada listesi.
-Sipariş adedi olarak en çok mal taşıyan taşıyıcı firma?
-Sipariş alan elemanların toplam (tutar) siparişleri.
-Stokta Birim fiyatlara %10 zam.
-Sadece belli gruptan olan stokların birim fiyatlarına %10 zam.
-Stokların depo kodunun ilk iki karakteri ile tanımlarının ilk iki karakterinin birleşiminin listesi.
-Sipariş toplamlarının taşıyıcı firma güzergahlarına göre listesi.
4. İstenen formlar
Formlar verilerin girilmesi, istenen bir bilgini aranması, değişik şekillerde filtrelemeler
yapılması için geliştirilen nesnelerdir.
Yapılacaklar (a)
-Stok kartı için columnar (sütunlu) bir form
-Müşteri kartı için columnar bir form
-Anket için columnar bir form
-Personel için columnar bir form
-Taşıyıcı için columnar bir form
-Sipariş için tabular bir form
Yapılacaklar (b)
-Müşteri formu için olası alanlara combo box ekleyin.
-Müşteri formu için olası alanlara Validation Rule ekleyin.
-Müşteri formu için form zeminini değiştirin.
-Müşteri formunun altına kendi hazırladığınız bir bitmap dosyayı koyun.
-Müşterinin Web sitesi bilgisini tablo tasarımına ekleyin. Daha sonra bunun form üzerinden
girilmesini sağlayın. Web sitesi alanına www.microsoft.com girin. Ardından üzerine tıklayarak
ona ulaşmaya çalışın.
-Sipariş formunun alt başlık kısmına adet toplamı alın.
-Sipariş formunda birim fiyat ve tutarın görünmesini sağlayın.
-Sipariş formunun alt başlık kısmına tutar toplamı alın. Ayrıca altına KDV’li toplamı
hesaplattırın.
-Sipariş formunda taşıyıcı firma ve siparişi alan müşterinin combo’larla seçilmesini sağlayın.
-Sipariş formunu Scroll Bar ve Navigation Button kontrollerini kaldırın.
-Müşteri kartı ile sipariş formunu birleştirin.
Yapılacaklar (c)
-Müşteri formuna ve personel formunda tarih alanlarına veri girişi kolaylaştırmak için ActiveX
kontrollerinden (Tool, ActiveX Controls) Calendar Control 8.0’ı koyun ve çalışmasını kontrol
edin.
Yapılacaklar (d)
-Bir ana menü formu geliştirin.
-Bütün formlara ulaşacak düğmeler yerleştirin.
-Bütün formlardan ana menüye dönüşü sağlamak için Exit düğmeleri yapın.
-Müşteri gruplarının toplam siparişlerini gösteren grafik formu hazırlayın.
İstenen Raporlar
Raporlar verilerin düz ya da gruplanarak ekrandan (preview) ya da yazıcıdan bastırılması
işlemidir.
Yapılacaklar (a)
-Siparişlerin tarih, müşteri kodu ve ürün kodu sıralı listesi.
-Müşteri koduna göre gruplamalı sipariş bilgileri raporu.
-Haftalık tarih gruplamalı sipariş bilgileri raporu.
-Ürün koduna göre gruplamalı sipariş bilgileri.
III. GÖZDEN GEÇİRME
1. Bir tablo yaratmadan önce neleri planlarsınız?
2. Primary key (Birincil anahtar) nedir? Access'teki önemini belirtiniz.
3. Tablo tasarımında Default (Varsayılan) özelliğinin amacı nedir? Kendi gereksinimlerinizden
örnekler veriniz.
4. Validation Rule ve Validation Text özelliklerinin amaçları nelerdir. Birer örnekle
açıklayınız.
5. İlişki nedir? Bire-Çok ilişkiye örnek veriniz.
6. Bire-Çok ilişki kurmak için iki tabloda olması gereken özellikler nelerdir. Hangi tarafta bir
ana anahtar olmalıdır.

http://amurside.eniyiforum.org

6Microsoft Access Dersleri Empty Geri: Microsoft Access Dersleri Paz Ara. 27, 2009 8:36 pm

troypc

troypc
Admin

Ders sonunda yapabilecekleriniz:
-Sorguları anlamak.
-Bir sorgu tasarlamak.
-Bir sorguyu çalıştırarak istenilen sonuçları elde etmek.
-Değişik sorgu türlerini kullanmak.
I. SORGULAR TASARLAMAK
Veritabanında tablolar verileri içerir. Sorgular ise spesifik olarak gerek duyulan bilgiye
erişmenin en kolay yollarından birisidir. Örneğin öğrenci tablosunda duran verilerden,
İstanbul’da oturan öğrencilerin listesine erişmek bir sorgudur.
Verilen iki tarih arasında siparişlerin adet ve tutarları?
Tarih alanına: BETWEEN 10/03/2001 AND 20/03/2001
Yukarıdaki ifade Acces'te sorgu tasarımında Criteria (Ölçüt) alanına yazılır ve sorgu
çalıştırılır. Sonuç olarak verilen iki tarih arasındaki bilgileri listelenir.
Sorgulama sürecinde bilgiler genellikle bir ya da daha çok tablodan gelir. Bu nedenler iyi
sorgular yaratmak için tabloların da iyi bir şekilde tasarlanmış olması gerekir.
Sorgu (query) ya da sorgulama, tablolarda saklanmış verilere yöneltilen sorudur. Sorgu
aracılığı ile istenilen (gereksinim duyulan) bilgilere erişilir. Sorgulamada belli verilerin çeşitli
kriterlere göre seçilmesi sağlanır.
Yapılan işleme göre sorgular şu sınıflamalara ayrılır:
Seçme sorgusu (Select query): Verilerden istenilen alanların istenilen kritere uyanları bir tablo
(Dynaset) olarak seçilir.
Çapraz sorgu: Verileri satır ve kolon olarak bir tablo biçiminde gösterir. Bu tip sorgulama ile
yığın verilerin toplanması sağlanır.
İşlem sorguları: Bir işlemle çok sayıda kaydı değiştirir. Bu sorgulamalar, yeni bir tablo
yaratmak için, kayıt silmek, eklemek ve değiştirmek için kullanılır.
Tablo-Yapma sorguları: Yeni bir veri seti yaratmak ya da sorgu sonuçlarının bir tablo olarak
kayıt edilmesi için kullanılır.
Ekleme sorgu: Bir tablodaki belli kayıtların diğer bir tabloya eklenmesini sağlar.
Güncelleştirme sorgusu: Tablonun mevcut kayıtlarının değiştirilmesini sağlar.
Biz konumuzda seçim sorgularını kullanacağız.
A. BİR SORGU YARATMAK
Yeni bir sorgu yaratmak için önce veritabanı penceresinden Queries (Sorgular) seçilir.
Ardından New (Yeni) düğmesine basılır:
Bir sorgu yaratmak için değişik yollar vardır:
Bu seçenekler:
Design View/Tasarım Görünümü-Sorgu Tasarım Görünümü
Simple Query/Basit Sorgu Sihirbazı- Basit Sorgu geliştirme
Crosstab/Çapraz Sorgu-Çapraz-tablo Sorgu Sihirbazı
Find duplicates/Yinelenenleri Bul Sorgusu-Tekrarları Bul Sorgu Shirbazı
Find Unmatched/ Eşleşmeyenleri Bul Sorgusu-Eşleşmeyenleri Bul Sorgu Sihirbazı
B. TASARIM GÖRÜNÜMÜYLE SORGU YARATMAK
En kolay sorgu yaratma yöntemi tasarım görünümüdür. Tasarım görünümü düğmesine
basılarak yeni bir sorguya başlandığında önce hangi tablo ve sorguların bu yeni sorguda yer
alacağı seçilir. Genellikle aralarında ilişki olan tablolar kullanılır.
1. Veritabanı penceresinden sorgular bölümü seçilir ve New (Yeni) düğmesine basılır.
2. İstediğiniz tablo ya da tablolar seçilir.
3. Seçilen elemanların ardından Add düğmesine basılarak tablolar sorgu penceresine eklenir
Close düğmesi ile sorgu penceresine geçilir:
Sorgu penceresinde; tablolar yerleştirildikten sonra gereksinim durulan alanlar seçilir ve sorgu
penceresinin alt tarafına alınır. Ardından alanlar üzerinde gereken düzenlemeler (kriter vb)
yapıldıktan sonra sorgunun çalıştırılmasına geçilir:
1. SORGU PENCERESİYeni bir sorguya başlandığında ekrana sorgu penceresi (query window) gelir. Sorgu
penceresinin belli bölümleri vardır: Üzerinde sorgulama işlemlerinin yapıldığı grafik ortama
sorgu penceresi denir.
2. ALANLARIN SEÇİLMESİ
Bir sorgu yaratırken önce sorguya konu olacak ya da sorguda alanlarına gereksinim duyulacak
olan tablolar seçilir. Ardından tablo alanları sorgu içine dahil edilir.
Bir tablonun herhangi bir alanını sorgu alan bölümündeki kolonlara yerleştirmek için alan fare
ile istenilen kolonun üzerine bırakılır.
3. KRİTER (CRITERIA) KULLANIMI
Seçim sorgularında önemli olan; seçilecek veriye uygulanacak kriterin oluşturulmasıdır. Diğer
bir değişle seçim işleminde veriler belli bir kritere göre seçilir.
Örneğin AHMET adlı müşterinin kaydını istiyorsanız. Sorgu penceresinde adı ve diğer
istediğiniz alanları ızgara bölümüne sürükleyin ve adı alanının Criteria (Ölçüt) satırına
(hücresine) AHMET yazın.
Kriter Oluşturmada Kullanılacak Operatörler:
Operatör İşlevi
> Büyüktür
< Küçüktür
=> Eşit ya da büyüktür
<= Eşit ya da küçüktür
Between ... And .. Arasındadır
And Ve
Or Ya da
Not Değil
Bunların dışında bir de Like sözcüğü ile sorgu kriteri (ölçütü) oluşturulur.
A ile başlayan müşteriler:
Like "a*"
İPUCU: Criteria (Ölçüt) alanına a* da yazsanız, Access aynı kalıbı üretecektir.
Adının ilk harfi A-D arasında olan müşteriler?
LIKE “[A-D]*”
Verilen iki tarih arasında, belli bir müşteri, belli bir mal ve siparişi alan eleman olarak
siparişlerin adet ve tutarları?
BETWEEN 10/03/2001 AND 20/03/2001
İli “İzmir” ya da “Manisa” olan müşterilerin il içinde alfabetik sırada listesi.
İli İzmir OR Manisa
Sadece belli gruptan olan stokların birim fiyatlarına %10 zam.
Bu işlem ise bir Update (Güncelleme) sorgu ile yapılır. Bunun için Query türünün
değiştirilmesi gerekir.
C. SORGUNUN ÇALIŞTIRILMASI
Yeni bir sorguya başlandı. Tablolar seçildi. Tablonun ilgili alanları ya da tüm alanları seçildi
ve sorgu alanına taşındı. Varsa diğer düzenlemeler de yapıldıktan sonra sorgunun işletilmesi
gerekecektir.
Bu işlem için Run (Çalıştır) düğmesi kullanılır:
II. UYGULAMALAR
Önceki derslerde yarattığınız FC ECZA deposu veritabanı tabloları üzerinde şu sorguları
tasarlayın:
İstenen sorgular:
Adının ilk harfi A-D arasında olan müşteriler?
Verilen iki tarih arasında ve belli bir müşteri konu için siparişlerin adet ve tutarları?
Verilen iki tarih arasında ve belli bir müşteri ve siparişi alan eleman olarak siparişlerin adet ve
tutarları?
Verilen iki tarih arasında, belli bir müşteri, belli bir mal ve siparişi alan eleman olarak
siparişlerin adet ve tutarları?
En yüksek sipariş alan elemanı bulmak için elemanların sipariş toplamlarını gösteren bir sıralı
liste (azalan).
Hiç siparişi olmayan müşterilerin alfabetik sırada listesi.
İli “İzmir” olan ve telefon numarasının ilk karakteri 4 olan müşterilerin alfabetik sırada listesi.
İli “İzmir” ya da “Manisa” olan müşterilerin il içinde alfabetik sırada listesi.
Sipariş adedi olarak en çok mal taşıyan taşıyıcı firma?
Sipariş alan elemanların toplam (tutar) siparişleri.
Stokta Birim fiyatlara %10 zam.
Sadece belli gruptan olan stokların birim fiyatlarına %10 zam.
Stokların depo kodunun ilk iki karakteri ile tanımlarının ilk iki karakterinin birleşiminin
listesi.
Sipariş toplamlarının taşıyıcı firma güzergahlarına göre listesi.
III. GÖZDEN GEÇİRME
1. Sorguların yararlarını açıklayın?
2. Sorgu türleri nelerdir?
3. Birden çok tabloya dayalı sorguların kullanılması için ilişki gerekir mi? Tartışın.
4. Bir sorgunun sonucunda elde edilen veriler üzerinde değiştirme işlemi yapılabilir mi?
5. Güncelleme sorgusu nedir? Ne işe yarar?

http://amurside.eniyiforum.org

7Microsoft Access Dersleri Empty Geri: Microsoft Access Dersleri Paz Ara. 27, 2009 8:37 pm

troypc

troypc
Admin

Ders sonunda yapabilecekleriniz:
-Bir form tasarlamak.
-Form kullanımını açıklamak.
-Değişik form yaratma ve kullanma tekniklerini görmek.
I. FORM KULLANIMI
Bir Access veritabanında, ana tasarım tablolar ve ilişkiler olara yapılır. Bu tasarım, tablolara
dayanan sorguları, formları ve raporları tasarlamak için çok önemlidir. Genelde tablolar
üzerine yaratılan formlar veri girişi ve görüntülemek için kullanılır. Örneğin malzeme
tablosundaki verilerin daha iyi bir şekilde veri girilebilir bir ekrana kavuşması ve
görüntülenmesi için formlar kullanılabilir.
Formlar verilerin alan olarak alt alta (sütunlu) ya da yatay (sekmeli) bir şekilde görülmesini
sağlarlar. Bu tasarım şekillerine columnar ve tabular denir. Bir cari hesap kartı genellikle
columnar (sütunlu form) olarak tasarlanır.
Formlar sayısal sütunların alt toplamlarını gösterebilir. Bu işlem için formların tasarım
görünümünde formun Form Footer bölümü genişletilir ve form üzerinde listelenen (genellikle
tabular-sekmeli) alanın adı sum ya da istenen bir diğer formülle toplanır:
=sum([tutar])
=topla([tutar])
Yukarıdaki ifade formun Footer (Alt başlık) kısmına araç kutundan eklenen bir TextBox içine
yazılır ve bu şekilde genellikle tabular olarak görüntülenen form üzerinde alt toplam alır.
A. BİR FORM YARATMAK
Bir form yaratmak için veritabanı penceresi kullanılır. Buradan Forms tabına tıklanarak
mevcut formlar görülür ya da yeni bir form yaratılır. Burada New (Yeni) düğmesine
tıklanarak istenilen şekilde form yaratılır:
Yeni bir form yaratmada kullanılan yöntemler şunlardır:
Yöntem Açıklama
Design View(Tasarım Görünümü) Boş form oluşturulur ya da seçilen tablo ya da sorgunun
alanları tasarlanır.
Form Wizard(Form Sihirbazı) Adım adım istenilen alanların seçilip bir form
oluşturulur.
AutoForm: Columnar
Otomatik Form: Sütunlu Sütun tipinde (bir sayfada bir kayıt) form yaratır.
Özellikle müşteri kartı, stok kartı, personel kartı gibi
verilerin gösterimi için idealdir.
AutoForm: Tabular
Otomatik Form: Sekmeli Yatay olarak bir sayfada çok sayıda kayıtın yer aldığı
formlardır. Özellikle cari hareket,
stok hareket, sipariş kayıtları gibi veriler için idealdir.
AutoForm: Datasheet
Otomatik Form: Veri Sayfası Çalışma tablosu biçiminde formlar.
Tabloların veri tablosu görünümünde
bir form yaratmak için kullanılır.
Chart Wizard(Grafik Sihirbazı) Grafik oluşturur.
PivotTable Wizard (Özet Tablo Sihirbazı) Microsoft Excel’i çağırarak bir özet tablo
oluşturur.
NOT: form yaratma tipini seçtikten sonra; formun hangi tablo ya da sorgu üzerinde
yaratılacağı belirlenir. Bu amaçla tablo ya da sorgu seçilir. Pratikte form sihirbazı ile form
hazırlamak daha kolaydır. Form sihirbazını kullanmayarak kullanıcı form üzerindeki alanları
kendisi yerleştirerek de form yaratılabilir.
1. TASARIM GÖRÜNÜMÜ
Bir form yaratıldıktan sonra üç görünüme sahip olur. Formun normal görünümü formun
kullanılabilir olduğu görünümdür. Design (tasarım) görünümü ise formun yaratıldığı;
alanlarının düzenlendiği, yerleştirildiği bir görünümdür.
Varolan bir formun tasarım görünümü onun tasarlanmasını sağlarken, yeni bir formun tasarım
görünümünde açılması ise onun yeni baştan bir tablo temelli (bound) ya da menu formu gibi
kullanmak üzere bilgi temsil etmeden kullanılmak üzere tasarlanması anlamına gelir.
2. FORM SİHİRBAZI
Form sihirbazı en kolay form yaratma tekniğidir. Sihirbaz formu oluşturacak tablo ya da
sorgunun temelinde istenilen tasarımda bir form yaratır.
Form sihirbazında Available Fileds sütununda duran alanlar; sağ tarafa form üzerine Selected
Fields görülmek üzere alınırlar. Alanların hangilerinin ya da tamamının seçilerek sağ taraftaki
kutuya taşınır.
Ardından Next düğmesine basılarak formun alanlarının nasıl gösterileceği (formun tipi)
seçilir.
Form türleri:
Form Türü Açıklama
Columnar (Sütunlu) Kolon tipinde (bir sayfada bir kayıt) form yaratır. Özellikle müşteri
kartı, stok kartı, personel kartı gibi verilerin gösterimi için idealdir.
Tabular (Sekmeli) Yatay olarak bir sayfada çok sayıda kayıtın yer aldığı formlar. Özellikle
cari hareket, stok hareket, sipariş kayıtları gibi veriler için idealdir.
Datasheet (Veri Sayfası) Çalışma tablosu biçiminde formlar. Tabloların veritablosu
görünümünde bir form yaratmak için kullanılır.
Justified (Dayalı) Alanların form üzerine yatay ancak sütünlü biçimde sıralandığı bir form
şeklidir.
Form biçimi seçenekleri formun görünümünü etkiler. Desenler, renkler ve zeminlerin
seçildiği bu seçenekler formların iyi görünümü sağlamak için kullanılır. Ardından formun adı
verilerek veritabanına eklenir. Bu aşamada form istenirse içindeki bilgilerde açılır (varsayım)
ya da tasarım görünümünde açılır.
Ardından Finish düğmesine basılarak seçilen düzende form oluşturulur:
3. OTOMATİK FORM YARATMAK
Veritabanında bir tablo seçilir. Ardından Access veritabanı araç çubuğunda yer alan yeni
nesne düğmesine tıklanır. Buradan AutoForm seçilerek tablo için form yaratılır.
4. FORM ÜZERİNDE HAREKET
Kolonlu (columnar) olarak oluşturulan formlarda bir sonraki, bir önceki, ilk ve son kayda
geçmek için formun alt satırında bulunan kayıt göstergeci kullanılır:
Formun altında yer alan bu düğmeler aracılığıyla bulunulan karttan bir sonraki karta ya da bir
önceki karta hareket edilebilir.
5. YENİ VERİ GİRİŞİ
Mevcut form üzerinden tabloya veri girmek için aracı kullanılır. Bu araca basıldığında
tablonun en son kaydının ardından yeni bir kayıt girmek için tablo alanları boşaltılarak yeni
bir kayıt alanı açılır:
6. YENİ FORM TASARIMI
Yeni bir form tasarımında form üzerinde alanları temsil etmek üzere araç kutusu kullanılır:
Araç kutusu (Toolbox) üzerinde denetimlerinin (denetimlerin) bulunduğu bir araç listesidir.
Kullanıcı istediği aracı buradan alarak form üzerinde yaratabilir (çizilebilir). Denetimler,
kullanıcının veri girişini, seçeneklerini vb. isteklerini kabul eder. Denetimlerin belli özellikleri
(properties) vardır. Bu özellikler denetimin görünümünü, konumunu, boyutlarını, rengini,
davranış biçimini (kullanıcının hareketlerine tepki) vb. yönlerini tanımlar.
1. ARAÇ KUTUSU
Araç kutusu (Toolbox) denetimleri yaratmak için kullanılır: Araç kutusu üzerinde bulunan
araçlar ve işlevleri şunlardır: Araç kutusu üzerinde bulunan araçlar belli bir denetimin form
üzerine eklenmesini sağlarlar.
Denetim Sihirbazı (Control Wizard), belli denetimlerin yaratılmasına yardımcı olur. Denetim
sihirbazı özellikle form üzerine Komut düğmelerinin (command buttons) yerleştirilmesini ve
bunların belli bir işlem için bağlanmasını sağlar. Örneğin boş bir form üzerine konan bir
komut düğmesiyle diğer formları açmak ve böylece bir ana menü oluşturmak gibi.
Araç kutusunda yer alan denetimler (kontrol ) listesi:
Kontrol İşlevi
Metin Kutusu (Textbox) Karakter (text), sayılar ve simgelerden oluşan verilerin
göstermeye yarar.
Etiket (Label) Açıklayıcı bilgiler verir.
Seçenek Kutusu (Option Button) Durumun doğru ya da yanlış (Yes/No) olduğunu belirtir.
Seçeneklerden birisinin seçilebileceği durumlarda kullanılır.
Seçenek Kutusu (Option Button) Durumun doğru ya da yanlış (Yes/No) olduğunu belirtir.
Seçeneklerden birisinin seçilebileceği durumlarda kullanılır.
Aç/Kapa Düğmesi (toggle button) Aç/kapa düğmesi (toggle button) bir durumu gösterir.
Liste Kutusu (List box) Bir değerler listesini göstermek için kullanılır.
Kullanıcı listeden bir değeri seçerek seçimini yapar.
Combo Kutusu (Combo Box) Metin kutusu ve liste kutusunun özelliklerini
birlikte taşıyan bir kontroldür.
Grafik (Graph) Form ya da rapor üzerinde bir grafiğin çizilmesini sağlar.
Komut Düğmesi (Command Button) Bir makroyu (macro) ya da Access Basic kodunu (event
procedure) çalıştırmaya yarar.
Bağımsız Nesne Çerçevesi (Unbound object frame) Bağımsız nesne çerçevesi (unbound object
frame), bir grafiği, bir resmi ya da bir OLE nesnesini (herhangi bir diğer uygulamadan alınan
bir resim vb.) gömülü (embed) olarak ya da bağlı (linked) gösterir.
Bağlı Nesne Çerçevesi (Bound object frame) Bağlı nesne çerçevesi (Bound object
frame) ise Access veritabanı içinde bulunan bir resmi, grafiği ya da bir OLE nesnesini
gösterir.
Çizgi (line) Çizgi (line) aracı; form üzerinde yatay, dikey ya da
çapraz bir çizginin (doğrunun) çizilmesini sağlar.
Dörtgen (Rectangle) Dörtgen (Rectangle) aracı, form üzerinde bir dörtgen
çizmeye yarar.
Seçenek Grubu (Option Group) Kontrol kutuları, seçenek kutuları ve aç/kapa
anahtarlarını içeren çerçeve.
formun tasarım durumunda; form üzerinde hazır ve eklenen yeni denetimlerin yeri
değiştirilebilir. Bu işlemleri için çok sayıda araca sahipsiniz:
B. ANA VE ALT FORMLAR
Stok kartı tablosu ile sipariş arasında bir-çok türünde bir ilişki vardır. Bu tablolar form haline
getirildiğinde de bu ilişki devam eder ve form tasarımında ya da alt formu ana forma
sürükleyerek bırakarak birleşik formlar yaratılabilir.
Ana Form (Main Form): İçinde bir form (alt form) olan formdur. Genellikle bir sabit bilgi
formu; Müşteri formu, Stok formu vb. Formlar ana form olarak kullanılırlar.
Alt Form (Sub Form): Bir formun içinde bulunan form. Alt formlar genellikle bir hareket
formlarını; cari hareket, stok hareketi, sipariş vb. kayıtları içerirler.
NOT: Bir ana form içinde yer alan ana ve alt form arasında bir ilişki mutlaka vardır; Alt
forma ana forma ait olan kayıtları gösterir.
1. ANA VE ALT FORMLARIN TASARIMI
Bir ana ve alt (Sub/Main) form yaratma işlemi; içinde birden çok form olan bir birleşik form
yaratma işlemidir. Birleşik formu yaratmadan önce; formun ne için kullanılacağı düşünülmeli
ve tasarlanmalıdır.
Form sihirbazı kullanmadan bir Ana/alt form yaratmak için önce iki form da yaratılmalı ve
kendi adlarıyla saklanmalıdır. Ana form bir tablo üzerine, alt form ise bir tablo ya da sorgu
üzerine kurulabilir. Alt formu ana forma eklemek için; Alt form ana form üzerine sürüklenir.
III. UYGULAMALAR
Varolan örneğimizde tablolar ve sorgular üzerine formlar oluşturalım:
Bilgiler:
STOK KARTI MUSTERİ KARTI SİPARİŞ ANKET
Kodu Kodu Tarih Kodu
Tanımı Unvanı Sip No Anket Metni
Grup Kodu Grubu Mus Kodu
Satıcı Firma Adresi Stok Kodu
Birimi İlçesi Birimi
Birim Fiyatı İli Adet
KDV Tel Taşıyıcı Firma
Depo Kodu Fax Siparişi Alan
Paket Kodu Vergi Dairesi
Açıklama Vergi No
Resmi Kredisi
Hesap Açılış Tarihi
Resmi
Web sitesi
PERSONEL (SİPARİŞİ ALANLAR) TAŞIYICI FİRMA
Kodu Kodu
Adı Soyadı Ünvanı
Adresi Adresi
İli İli
İşe Giriş Tarihi Güzergah
Yapılabilecek formlar:
-Stok kartı için columnar bir form
-Müşteri kartı için columnar bir form
-Anket için columnar bir form
-Personel için columnar bir form
-Taşıyıcı için columnar bir form
-Sipariş için tabular bir form
IV. GÖZDEN GEÇİRME
1. Tabular (Sekmeli) ve Columnar (Sütunlu) formların amacı nedir?
2. Bir form yaratmak için kaç tane yolunuz var?
3. Formları yararları ve tipik kullanım alanları nelerdir?
4. Alt/Ana form kavramı nedir? Böyle bir yapı için örnek verin?

http://amurside.eniyiforum.org

8Microsoft Access Dersleri Empty Geri: Microsoft Access Dersleri Paz Ara. 27, 2009 8:37 pm

troypc

troypc
Admin

RAPORLAR TASARLAMAK
Ders sonunda yapabilecekleriniz:
-Bir rapor tasarlamak.
-Raporlar aracılığıyla çeşitli alt toplam ve ara toplam gereksinimlerine yanıt verecek gruplama
(grouping) yapmak.
-Raporları ekranda (önizleme) ve yazıcıda görmek.
I. RAPORLAR
Raporlar (Reports) tablolarda yer alan ya da sorgularla elde edilen verilerin belli bir
düzendeki ekrandan ön izlenmesini ya da basılı çıktı olarak alınmasını sağlar. Raporlar,
verilerin sıralı ya da istediğini şekilde düzenli olarak yazıcıdan alınmasını, verilerin üzerinde
gruplama ve hesaplamaların yapılmasını sağlayan bir araçtır. Örneğin bir satıcının aylık
satışları listelendikten sonra onların alt toplamlarını almak, tarihe, koda, türe, tipe vb kriterlere
göre ara toplamlarını almak, yine bu grupları istenildiği gibi sıralamak için raporlar kullanılır.
Bunun dışında raporlar bölümü grafik yaratmak ve etiket çekmek için de kullanılır.
Örnek satış bilgileri:
Kodu grubu Borcu
1 ana 1000
1 ana 2000
2 ana 3000
2 ana 1000
1 ana 4000
1 ana 5000
3 toptan 1000
4 toptan 1000
5 ana 1000
1 ana 2000
1 ana 3000
Koda göre gruplanmış bilgiler:
Kodu grubu Borcu
1 ana 1000
1 ana 2000
1 ana 4000
1 ana 5000
1 ana 2000
1 ana 3000
ara toplam 17000
2 ana 3000
2 ana 1000
ara toplam 4000
3 toptan 1000
ara toplam 1000
4 toptan 1000
ara toplam 1000
5 ana 1000
ara toplam 1000
A. RAPOR TASARIMI
Raporlar (Reports) tablolarda yer alan ya da sorgularla elde edilen verilerin belli bir
düzendeki basılı çıktılarıdır. Microsoft Access, verilerin yazıcıdan çıktısının alınması,
verilerin üzerinde gruplama ve hesaplamaların yapılabilmesini sağlayan geniş bir raporlama
olanağına sahiptir. Örneğin bir satıcının aylık satışları listelendikten sonra onların alt
toplamlarını almak, tarihe, koda, türe, tipe vb kriterlere göre ara toplamlarını almak, yine bu
grupları istenildiği gibi sıralamak için raporlar kullanılır. Bunun dışında raporlar bölümü
grafik yaratmak ve etiket çekmek için de kullanılır.
Raporlama, daha önceki bölümlerde yer alan form yaratma ve kullanımı konularına benzer.
Raporlar normal olarak kullanıcı tarafından manuel olarak tasarlanarak yaratılabileceği gibi,
Rapor Sihirbazı (Report Wizard) tarafından da yine adım adım hazırlanabilir.
B. YENİ BİR RAPOR TASARLAMAK
Yeni bir rapor tasarlamak için veritabanı penceresinden Reports bölümü seçilir. Ardından
New seçeneği ile rapor yaratma seçeneklerine ulaşılır:
Rapor oluşturma seçenekleri
Yöntem Açıklama
Design View (Tasarım Görünümü) Boş bir form ya da seçilen tablo-sorgunun alanlarını
rapor tasarım alanına getirir.
Bu yöntem ile rapor tasarlamak için alanların seçilmesi
ve rapor üzerine yerleştirilmesi gerekir.
Report Wizard (Rapor Sihirbazı) Adım adım istenilen alanların seçilip bir raporun
oluşturmasını sağlar.
Rapor yaratmada en kolay yoldur.
AutoReport: Columnar Sütun tipinde (bir sayfada bir kayıt) rapor yaratır.
Özellikle müşteri kartı, stok kartı, personel kartı gibi verilerin gösterimi için idealdir.
AutoReport: Tabular Yatay olarak bir sayfada çok sayıda kayıtın yer aldığı
raporlardır. Özellikle cari hareket, stok hareket, sipariş ve
satış kayıtları gibi veriler için idealdir.
Chart Wizard (Grafik Sihirbazı) Grafik oluşturur.
Label Wizard (Etiket Sihirbazı) Özel etiket formlarına istenilen bilgilerin
(adreslerin) basılmasını sağlar.
C. RAPOR SİHİRBAZI
Rapor sihirbazı bir tablo ya da sorgu üzerine bir raporun en ayrıntılı biçimde tasarlanmasını
adım adım sağlar.
1. Raporda kullanılacak tablo ya da sorgu seçilir.
2. Ardından raporda yer alacak alanlar seçilir:
Alanların seçimi için; Available Fields listesinden seçilen alanlar birer birer ya da toplu olarak
Selected Fields listesine eklenir.
Seçilen alanların ardından Next düğmesine basarak yeni bir iletişim kutusuna geçilir. Raporda
gruplama yapılıp yapılmayacağı sorulur. Groupings kayıtların belli bir alana göre ara
toplamlarının (toplam, ortalama, vb) alınmasını sağlar. Örneğin satış raporunda bölge ara
toplamlı tüm satışlar. Ya da tarih alanında aylık ara toplamlı, satıcı kodu ara toplamlı ya da
bunların değişik birleşimleriyle iç içe seçilmiş gruplama alanlarıyla düzeylendirilmiş bir rapor
yaratılır.
3. Gruplanacak alan seçilir ve işlem (sum ya da avg gibi): Varsayım olarak Access ana
anahtar olan alana göre raporu gruplar.
Bu arada istenirse Grouping Options düğmesine basılarak ; gruplama yapılacak alanla ilgili
olarak aralık belirlenir. Gruplama yapılacak alan text ise ilk karakterlerine göre gruplama
yapılabilir. Sayısal ise 1, 10, 100’lü gruplar düzenlenebilir. Alan tarih bilgisi ise hafta, ay, yıl
gibi aralıklar düzenlenebilir.
Son adımda raporun yerleşimi ve formatı seçilir.
D. RAPORUN GÖRÜNÜMLERİ
Yaratılan bir raporun üç görünümü vardır:
-Tasarım Görünümü (Design View)
-Yerleşim Önizleme (Sample Preview)
-Baskı Önizleme (Print Preview)
Rapor tasarımında raporun bölümleri ve alanları görülür ve değiştirilir.
Örneğin Print Preview görünümünde ise rapor tasarımının yazı tipleri ve yerleşimi denetim
edilir. Baskı ön izleme ise; raporun yazıcıdan bastırılacağı biçimde bir ön görünümünü sağlar.
E. RAPORUN YAZDIRILMASI
Raporu yazdırmak için File (Dosya) menüsünden Print (Yazdır) komutu kullanılır. Raporu
yazıcıya yollamadan önce kağıda yerleşimi ve yazdırma alanının sınırları ayarlanacaksa o
zaman Setup düğmesiyle margins ve columns bilgileri ayarlanır. Margins (Kenar Boşlukları)
bölümünde raporun kağıda yerleşiminde kullanılacak sınırlar düzenlenir. Top (Üstten),
Bottom (Alttan), Right (Sağdan) ve Left (Soldan) alanlarına istenilen genişlikler yazılarak
sınırlar ayarlanır.
F. RAPOR BÖLÜMLERİ
Rapor ve formların kullanılmasında bölümlerin kavranması yararlı olur. Bir rapor beş ana
bölümden (section) oluşur. Her bölümün amacı ve içeriği ayrıdır. Kullanıcı bu bölümleri
istediği bileşimde kullanabilir.
Rapor bölümleri (sections) başlıklar, altbaşlıklar ve grup başlıklarından oluşur. Rapor
bölümlerinin amacı raporun belli bir düzende oluşmasını sağlamaktır.
Rapor Header: Raporun başında bir kez görünür. Rapor başlığı konu ya da logo (amblem) vb.
bilgiler için kullanılabilir.
Sayfa Header: Raporun her sayfasında görülür. Raporda yer alan kolonların başlıkları bu
bölümde yer alır.
Grup Header: Rapor tasarımındaki gruplamaya uygun olarak her yeni grubun başında
görünür.
Detail (ayrıntı): Raporun ana kısmını belirtir. Veritabanındaki herbir kayıt bu bölümde yer
alır.
Sayfa Footer: Her sayfanın altında görülür. Sayfa numarası vb. bilgiler için kullanılır.
Rapor Footer: Raporun sonunda yer alır. Rapor toplamları vb. bilgiler için kullanılır.
G. GRUPLAMA
Gruplama işleminde listelenecek kayıtların belli bir alan için gruplanması sağlanır. Örneğin;
satış kayıtlarının Tarih bilgisine göre gruplanması; kayıtların her tarih için ayrı bir grup olarak
listelenmesi anlamına gelir. Ancak genellikle tarh bilgisi gün, ay, yıl gibi gruplanır.
Alanın grup özellikleri (group properties) ile belirtilen başlık ve altbaşlık bilgileri ya da
ifadelerinin bu grupların yaratılmasını sağlar. Raporda belli alanlar için gruplama yapmak
için; Sıralama ve Gruplama iletişim kutusunun altındaki özellikler kullanılır.
Gruplama sırasında diğer bir işlem Summary Options'dır. Bu düzenleme gruplama sırasında
yapılacak toplama ya da ortalama gibi işlemi belirtir. Örneğin koda ya da tarihe göre
yapılacak olan gruplamada tutarların toplanması gib.
H. ETİKET SİHİRBAZI
Yılbaşı, bayramlar, özellikle sekreterler ve biraz da bilgisayar kullanıcıları için etiket ve zarf
basma gibi bir telaşa neden olur. Access’te yer alan etiket sihirbazı bir tablodan ya da
sorgudan gelen kayıtların istenilen tipteki formlara basılmasını sağlar.
Etiket kullanımında istenilen bilgilerini seçilmesinin ardından en önemli işlem kullanılacak
etiket formunun tasarımının yapılmasıdır. Etiket formları sürekli (continuous) ya da form
şeklindedir. Sürekli formlar genellikle traktör birimi olan nokta matrisli yazıcılar için
kullanılır. Türkiye’de 35 X 97 mm ve 35 X 77 mm’lik etiket formları yaygın olarak kullanılır.
Bunun dışında form üzerinde etiketler de kullanılmaktadır. Bu etiket formları da genellikle
laser yazıcılarda kullanılır. Buradan kullanıcının etiket seçimini sahip olduğu yazıcısına göre
yapılması gerekir.
Etiket tasarımı:
1. Veritabanı penceresinden Reports bölümü seçilir. New düğmesine basılarak yeni rapor
seçeneklerinden etiket sihirbazı (label wizard) seçilir.
2. Ardından etiket formunun tipi seçilir.
Product Number (Ürün numarası): Etiket formunun tipi.
Dimensions: Bir etiketin boyutu.
Number across: Etiket formunun kaç kolon olduğu.
Label Type: Sürekli : Sürekli form şeklinde ve özellikle nakta vuruşlu (traktörlü)
yazıcılar için.
Sayfa besleme: Form şeklinde özellikle laser yazıcı için.
Bu aşamada kullanılacak etiket formunun özellikleri seçilir.
Mevcut etiket formlarından herhangi birisinin kullanılacak forma uymaması durumda
Customize düğmesine basılar. Eğer etiket tanımlarından birisi kullanılacak etikete uyuyorsa
(ya da yakınsa) o seçilerek işleme devam edilir.
3. Etiketin yazı tipi vb biçimlemesi düzenlendikten sonra, birim etiket üzerine yazılacak olan
sabit yazılar ve tablo ya da sorgudan gelecek alanların yerleştirilmesi yapılır.
4. Son olarak da çekilecek olan etiket listesindeki sıralama düzenlenir. Ardından etiketin
raporu ön izleme olarak ekrana gelir. İstenildiği zaman da yazdırılabilir.
II. UYGULAMA
Bu hafta, eğer daha önde tablolar ve sorgular yapabildiysek onların alt toplamlarını almak ve
değişik düzenlemelerle de (gruplama dediğimiz şey) ara toplamlarını almamız gerekir.
Olası raporlar:
-Siparişlerin tarih, müşteri kodu ve ürün kodu sıralı listesi.
-Müşteri koduna göre gruplamalı sipariş bilgileri raporu. Adet tutar ara toplamlı.
-Haftalık tarih gruplamalı sipariş bilgileri raporu. Adet tutar ara toplamlı.
-Ürün koduna göre gruplamalı sipariş bilgileri. Adet tutar ara toplamlı.
III. GÖZDEN GEÇİRME
1. Access raporlarının özelliği nedir? Bir gruplama senaryosunu açıklayın.
2. Bir rapor tasarımında kaç bölüm vardır? Bu özellikler form tasarımına benzemektedir?
Rapor'daki bölümlerin işlevlerini açıklayın?
3. Access ile etiket çekilebilir mi. Yanıtınız Evet ise, nasıl?
4. Müşteri hareketlerini tarih içinde; gün, hafta, ay gibi kırılmalar yaparak gruplamak
mümkün müdür?

http://amurside.eniyiforum.org

9Microsoft Access Dersleri Empty Geri: Microsoft Access Dersleri Paz Ara. 27, 2009 8:38 pm

troypc

troypc
Admin

MAKROLAR
Ders sonunda yapabilecekleriniz:
-Makroların kullanım amaçlarını açıklamak.
-Bir makro tasarlamak.
-Makroları çalıştırmak.
I. MAKROLAR
Veritabanı yöneticisi, form üzerindeki bir alan için, boş geçilmemesi ya da girilen kodu
alanına en fazla 6 karakter girilmesini, eğer aşılırsa "6 karakterden fazla girilemez !!" mesajı
verilmesini istemektedir. Bu işlem için form üzerinde ve o alan için bir makro yazmak
gerekir. Makro bir alt yordam gibi çalışır. Peki makroyu kim, nasıl harekete geçirecek? Bu
işlem için olaylar (events) kullanılır. Örneğin form üzerinde kodu alanından çıkış için OnExit
olayı kullanılır.
Yazılan makronun makro penceresindeki görünümü:
Condition Action Len ([kodu]) > 6 MsgBox
... CancelEvent
Yukarıdaki makro şu şekilde kullanılır:
Formun tasarım görünümünde kodu alanının üzerinde sağ tıklayarak Build Event menüsünden
Macro Builder seçilerek Macro penceresi açılır. Buradaki sütunlara yukarıdaki makro girilir.
Bu arada Condition sütununu eklemek için Macro penceresinde Conditions düğmesi tıklanır.
Yukarıdaki örnek ve içerik, makroların yalnızca bir tür kullanımını gösterir. Bunun dışında
ana menü formlarında ve uygulama geliştirmek için bazı işlemlerin yapılmasında kullanılır.
A. MAKROLAR NE İŞE YARAR?
Hemen belirtmek istiyorum; Access makroları, Excel makroları gibi yalnızca bir grup işlemi
otomatikleştirmek için kullanılmaz. Özellikle formlar eklenmesinde bir dizi ek işlemin özel
makro komutlarıyla (actions) yapılmasını sağlar.
Makrolar standart işlemlerin (action/eylem) belli olaylara (düğmeye basmak, formu açmak
gibi) bağlı olarak belli işlemlerin yapılmasını sağlar. Menü formlarınını kullanımı, özel bir
hesaplama, veri girişini denetimi, bir raporun bastırılması, bir formun açılıp kapatılması gibi
işlemler özellikle makrolar tarafından yapılırlar.
B. MAKROLARIN KULLANIM AMAÇLARI
Makrolar sıradan işleri otomatik olarak yapmanın yanı sıra, veritabanı içinde nesneler
arasındaki birtakım işlemlerin otomatik olarak yapılmasını sağlar.
Makroların kullanım amaçları:
-Form İşlemleri: Bir formdan diğer bir formu çağırmak ya da bir formu kapatmak vb. form
işlemleri otomatik olarak yapmak için kullanılır. Özelikle menü yönetimi.
-Arama, filtreleme vb. işlemleri daha hızlı yapmak için kullanılır.
-İlgili denetimlerin değerlerinin otomatik olarak bağlanması; bir forma girilen bir alanın
ardından ilgili (ilişkili) diğer bir formun ilgili alanları otomatik olarak çağırılır ve form
üzerindeki denetimlere yerleştirilir.
-Girilen verilerin denetiminde kullanılır. Belli alanlara girilen verilerin belli özelliklerde
olması gerekir. Bu özelliklerin veritabanındaki ilgili tablolarda taranarak denetim edilmesi
gerekir. Bu durumda makrolar çok kullanılan araçlardır.
-Form ve raporlara belli özellikleri kazandırmak için.
-Uygulamalar arasında veri transferi yapmak için.
-Bir veritabanı açıldığında ilgili tabloları, sorguları vb. nesneleri açmak ve ilk işlemleri
yapmak için kullanılır.
C. BİR MAKRO YARATMAK
Makrolar Access veritabanının bir parçasıdır. Veritabanının makro bölümünde yer alırlar. Bir
makro yaratmak için Veritabanı penceresinde Macros (Makrolar) bölümüne geçilir ve New
(Yeni) düğmesine basılır.
Ardından makro işlemlerinin yazılacağı ve özelliklerinin düzenleneceği boş bir makro
penceresi (macro window) açılır.
Makro içinde yapılacak temel işlemler Action olarak belirtilirler. Access belli işlevlere sahip
çok sayıda işlemi (action) içerir. Comment bölümünde ise işlem hakkında açıklama yazılır.
D. İŞLEMLERİN DÜZENLENMESİ
Bir makroyu hazırlama; ilgili işlemlerin (action) seçilmesiyle başlar. Makro penceresinde bir
makroya bir işlemin eklenmesi iki şekilde yapılabilir. Birinci yöntemde; işlemler işlem
(Action) listesinden seçilerek eklenir.
Tablo : Makro işlemleri listesi
İşlem (Action) Açıklama Kategori
Close Nesneyi kapatır. Nesne İşlemleri
OpenForm Nesneyi açar. "
OpenModule Nesneyi açar. "
OpenQuery Nesneyi açar. "
OpenReport Nesneyi açar. "
OpenTable Nesneyi açar. "
Print Nesneyi bastırır. "
SetValue Bir kontrol, alan ya da özelliğin değerini düzenler. "
RepaintObject Verileri günceller. "
Requery " "
ShowAllRecords " "
SelectObject Nesneyi seçer. "
CopyObject Nesneyi kopyalar. "
Rename Nesnenin adını değiştirir. "
DeleteObject Nesneyi siler. "
Maximize Pencere işlemleri. "
Minimize " "
MoveSize " "
Restore " "
ApplyFilter Veri kısıtlama Form ve raporlardaki veriler.
FindNext Veri üzerinde hareket "
FindRecord " "
GoToControl " "
GoToPage " "
GoToRecord " "
DoMenuItem Komutu çalıştırır. Çalıştırma
OpenQuery Sorguyu çalıştırır. "
RunCode Procedure'ı çalıştırır.. "
RunMacro Makroyu çalıştırır.. "
RunSQL SQL komutu çalıştırır. "
RunApp Diğer bir uygulamayı çalıştırır. "
CancelEvent Çalıştırmayı durdurur. "
Quit " "
StopMacro " "
StopAllMacros " "
TransferDatabase Access ile başka bir uygulama arasında veri taransferi.
Alma/Gönderme
TransferSpreadsheet " "
TransferText " "
OutputTo Access nesnesini diğer bir uygulamaya gönderme. "
SendObject " "
Echo Bilgi verme Diğer
Hourglass " "
MsgBox " "
SetWarnings " "
ShowToolBar Araç Çubuğunu gösterir/gizler "
SendKey Tuş okuma "
Beep Ses çıkarır "
AddMenu Araç çubuğu yaratır. "
E. MAKRONUN ÇALIŞTIRILMASI
Bir makro yaratıldıktan sonra; makro penceresinden, veritabanı penceresinden, formlar
üzerinden ya da diğer bir makrodan olmak üzere değişik biçimlerde çalıştırılabilir. Ancak
program geliştirme açısından bir makro form üzerindeki düğmelere ya da form kullanımında
oluşan bir olaya (event) bağlı olarak çalıştırılır.
Bir makronun bir form üzerindeki bir komut düğmesine basılarak çalıştırılması için form
üzerindeki düğmenin olay özellikleri kullanılır. Düğmenin üzerinde fare ile tıklanınca click
olayı oluşur. Bu nedenle düğmenin üzerine fareyle tıklanarak yapılması gereken işlemler bir
makro olarak yazılır.
F. FORM ÜZERİNDE BİR KOMUT DÜĞMESİNE BAĞLI MAKRO YARATMAK
Form üzerine bir komut düğmesi (command button) yaratıp ve komut düğmesine tıklanarak
ona bağlı bir makronun çalıştırılmasını sağlamak yaygın kullanılan bir tekniktir. Düğmeye
basılarak bir form açılabilir, bir form kapatılabilir, bir kayıt silinebilir, kayıt ile ilgili diğer bir
form açılır vb. işler yapılabilir.
Bir komut düğmesine ya da bir denetime bir makronun bağlanması için değişik yollar
seçilebilir. Bunlardan en kolay olanı Komut Sihirbazını (Command Wizards) kullanmaktır.
Yaratılan boş bir form üzerinde (tasarım görünümünde) Toolbox düğmesini kullanarak ekrana
gelen araçlardan Control Wizards'ın basılı olduğunu kontrol edin. Ardından bir Command
Button (komut düğmesi) denetimini form üzerine atın. Bu durumda bu düğme ile yapılacak
bütün işlemler ekrana gelir.
Bu düğme ile form açmak, kapatmak ya da printer işlemleri gibi işlemler yapılır.
G. BİR FORMUN ANA MENÜ YAPILMASI
Tasarlanan boş bir form üzerine, diğer formları açmak için yerleştirilen komut düğmelerinin
ardından formun ana menü yapılması için, önce form bir ad verilerek kaydedilir. Ardından
Tools menüsünden Startup seçeneği seçilir. Ardından Display Form kutusunda yaratılan form
belirtilir.
II. UYGULAMALAR
Bir ana menü formu yaratın:
Veritabanı üzerinde boş bir form (design view) yaratın. Ardından bu formu üzerinde birkaç
tane Command Button yaratın ve formu ana menü adıyla kaydedin.
NOT: Ancak bu durumda Control Wizards'ın açık olduğuna dikkat edin.
Ardından bu düğmelere tıkladığında çalışmak üzere veritabanın diğer formlarının açılmasını
sağlayın.
Bu işlemin devamı olarak açılan formlarda ise bir düğme yaratarak tıklayınca formun
kapanmasını (Close) sağlayın. Bu düzenleme ile bir menü üzerinde; bir düğmeye tıklanarak
açılan bir form, kullanıldıktan sonra üzerindeki bir düğmeye tıklanarak kapanır.
Form üzerinde bir alanın boş geçilmesini ekleyen bir makro yazın
Form üzerinde kodu ya da adı gibi bir alanından çıkış olayını OnExit kullanın.
Şöyle bir makro yazın:
Condition Action
[kodu] IsNull MsgBox
... CancelEvent
Yukarıdaki makro şu şekilde kullanılır:
Formun tasarım görünümünde kodu ya da adı alanının üzerinde sağ tıklayarak Build Event
(Olay Oluştur) menüsünden Macro Builder (Makro Oluştur) seçilerek Macro penceresi açılır.
Buradaki sütunlara yukarıdaki makro girilir. Bu arada Condition sütununu eklemek için
Macro penceresinde Conditions düğmesi tıklanır.
III. GÖZDEN GEÇİRME
1. Makrolar bir Access geliştiricisine neler sağlar? Microsoft Access’te bir makro yaratmanın
yolları nelerdir? Sizce en kısa yol hangisidir?
2. Olay (event) nedir? Örnek verin.
3. Form üzerinde oluşan bir olayı açıklayın?

http://amurside.eniyiforum.org

10Microsoft Access Dersleri Empty Geri: Microsoft Access Dersleri Paz Ara. 27, 2009 8:38 pm

troypc

troypc
Admin

VERİ TRANSFERİ
Ders sonunda yapabilecekleriniz:
-Veri transferini açıklamak.
-Diğer uygulamalardan ve veritabanlarında veri almayı (import) açıklamak.
-Diğer uygulamalara ve veritabanlarına veri vermeyi (export) açıklamak.
I. VERİ TRANSFERİ
Bütün veritabanı programlarında olduğu gibi, Microsoft Access de diğer veritabanı
uygulamalarından (onların özgün formatlarından) veri almak (import) ve Microsoft
Access’teki verileri de diğer veritabanlarına vermek (export) için çeşitli olanaklara sahiptir.
Çok yaygın olarak karşılaşan şeylerden birisi; Microsoft Excel dosyalarından Access’e veri
aktarmak ya da onlara bağlı (link) çalışmaktır. Almak (import) ve bağlı çalışmayı (link) biraz
açacak olursak; almak, verileri transfer etmek demektir. Diğer bir deyişle verilerin Excel’den
Access’e kopyalamak anlamına gelir. Bağlantı kurmak ise, veriler Excel dosyası olarak
dururlar. Access, onları açarak alır ya da üzerinde işlem yapar. Burada bir transfer işlemi söz
konusu değildir.
Veri transferi deyimleri:
Almak (import): Excel dosyası, Access veritabanı, text dosya ya da diğer bir formattan
verileri Access veritabanınan kopyalamak.
Vermek (export): Access veritabanındaki verileri Excel dosyası, Access veritabanı, text dosya
ya da diğer bir formata kopyalamak.
Bağla (Link ): Excel dosyası ya da diğer veritabanlarındaki verilere erişmek. Onlara bağlantı
kurarak verileri kullanmak. Transfer etmeden kullanmak.
A. ACCESS’TEN ACCESS’E VERİ TRANSFERİ
Önce bir Access veritabanındaki bir tabloyu (ya da diğer bir nesne olabilir) diğer bir Access
veritabanına aktarmayı ya da diğer bir Acceess veritabanından veri almayı görelim.
Bir Access veritabanından diğerine veri aktarmak için File menüsündeki Export komutu
kullanılır.
Bir Access veritabanından diğerine veri aktarma:
1. Aktarılacak nesne veritabanı penceresinde seçilir.
2. File (Dosya) menüsünden Export (Ver) komutu seçilir.
3. Nesnenin taşınacağı veritabanı seçilir.
Bir Access veritabanından diğerine veri aktarmak için File menüsündeki Export komutu
kullanılır.
Bir Access veritabanından veri almak:
1. Aktarılacak nesne veritabanı penceresinde seçilir.
2. File (Dosya) menüsünden önce Get External Data (Dış Veri Al) seçilir. Ardından Import
(Al) komutu seçilir.
3. Nesnenin taşınacağı veritabanı seçilir.
NOT: Hangi nesnelerin (objects) import edileceği seçilir. İstenirse Select All deyimiyle
nesneler toplu olarak seçilir.
B. ACCESS’TEN DİĞER DOSYA TÜRLERİNE VERİ TRANSFERİ
Access içindeki nesneler farklı dosya türlerinde de kaydedilebilirler.
Diğer dosya türlerine veri transferi:
1. Veritabanı penceresinde tablo ya da sorgu seçilir.
2. File (Dosya) menüsünden Export (Ver) komutu seçilir.
3. Save as type kutusundan istenilen dosya formatı seçilir.
4. File Name kutusuna dosyanın adı girilir.
Bir tablo ya da sorgunun aktarılabileceği değişik dosya formatları şunlardır:
text files (.TXT) (delimited ya da fixed);
Microsoft Excel 3, 4, 5-7, 97;
HTML;
dBASE III, IV and V;
Microsoft FoxPro 2.x and 3.0;
Microsoft Word Merge;
Rich Text Format (.RTF);
Microsoft IIS (Internet Information Server);
Microsoft ActiveX Server;
ODBC Databases.
Text Dosya
Bir Access tablosunun bir text dosya olarak kaydedilmesi yaygın bir işlemdir. Bu sayede text
bilgiler diğer uygulamalar tarafından kullanılabilir. (örneğin bir ticari uygulama ya da bir
DOS programı bu text bilgileri okuyabilir).
İki tür text dosya yapısı vardır:
-Fixed Width (sabit aralıklı)
-Delimited (özel sonlandırıcı karaktere sahip)
Fixed Width özelliği daha az kullanılır. Bu özelliğin anlamı her alanın sabit bir uzunluğunun
olmasıdır. Yani “adresi” alanı 25 karakter ise ve adres için 10 karakter bile olsa 25 karakterlik
bir alan kullanılır.
Sabit aralıklı:
Yaşar Yaşaroğlu 23 Sokak No 10 Ankara
Bu seçenek kullanıldığında Export Wizard sabit kolon genişliklerinin manuel olarak
değiştirilebilir.
Delimited seçeneği ise daha yaygın olarak kullanılır. Delimited seçeneğinin anlamı alanlar
belli bir karakterle (örneğin virgül ya da noktalı virgül) ayrılırlar.
Sonlandırıcı karakterle ayrılmış:
Yaşar;Yaşaroğlu;23 Sokak No 10 Ankara;
1. Veritabanı penceresinde tablo ya da sorgu seçilir.
2. File (Dosya) menüsünden Export (Ver) komutu seçilir.
3. Save as type kutusundan istenilen Text Files seçilir.
4. File Name kutusuna dosyanın adı girilir.
5. Export Text Wizard devreye girerek istenilen çevirme işlemini yapmanızı sağlar.
Bu aşamada Delimited ya da Fixed Width seçilir. Eğer delimited seçilmişse delimiter
karakteri seçilir. (Tab, Semicolon, Space, diğer). Alan tanımlayıcısı istiyorsanız Include Field
Names on First Row seçeneğini işaretleyin.
C. MİCROSOFT WORD’E AKTARMA
Access tablolarını, sorgularını, formlarını ve raporlarını kolayca Word belgesi haline
dönüştürebilirsiniz. Bu işlem için Merge it With MS Word düğmesi kullanılır.
1. Veritabanı nesnesi seçilir.
2. Office Links düğmelerinden Merge it With MS Word düğmesine tıklanır.
Bu işlem sayesinde verilere Word ile daha fazla biçimleme özelliği ekleyebilirsiniz. Bu işlem
nesnenin RTF (rich text format) biçiminde bir belge olmasını sağlar.
D. IMPORT (VERİ ALMA) İŞLEMİ
Access, birçok uygulama için değişik formatlarda veri transferi (export) edebildiği gibi, diğer
uygulamalardan da alabilir. Bu işleme Import denir. Import edilen veriler Access içinde tablo
olarak saklanırlar.
1.File (Dosya) menüsünden Get External Data (Dış Veri Al) seçilir.
2. Import (Al) iletişim kutusunda kendisinden veri alınacak olan Access veritabanı ya da diğer
türlerdeki dosyalar seçilir.
3. Import edilecek veriler New Table seçeneği ile yeni bir tablo olarak ya da Existing Table
seçeneği ile mevcut bir tabloya eklenebilir.
NOT: Access alınan nesneleri bir tablo olarak mevcut veritabanına ekler. Bu veritabanının
aynı adı bir nesne varsa o zaman nesnenin adında bir sayı eklenir. Örneğin musteri adı bir
tablo varsa; musteri1, musteri2 gibi tablo adları oluşur.
E. ÇALIŞMA TABLOLARINDAN VERİ ALMAK
Access tablolarına Microsoft Excel ve Lotus gibi çalışma tablolarından veri transfer edilebilir.
Çalışma tablolarındaki satırlar Access tablolarına birer kayıt olacak biçimde transfer edilirler.
1.File (Dosya) menüsünden Get External Data (Dış Veri Al) seçilir.
2. Import (Al) iletişim kutusunda kendisinden veri alınacak olan çalışma tablosu seçilir.
3. Ardından Import Spreadsheet Wizard devreye girer ve verilerin transferini sağlar.
4. Firt Row Contains Column Headings seçeneği ile çalışma tablosundaki kolon başlıkları
Access tablosundaki alan adlarına karşılık gelir. Bunun dışında New Table seçeneği ile yeni
bir tablo olarak ya da Existing Table seçeneği ile mevcut bir tabloya eklenebilir.
Ayrıca istenilen çalışma tablosunu (sheet) ya da belli bir kısmını (range) seçmeniz sağlanır.
5. Ardından ekrana gelen Field Options bölümünde alanların veri türleri ve indeksleri
düzenlenir.
F. TEXT VERİLERİ IMPORT ETMEK
Diğer uygulamalardan veri transfer etmenin yaygın yollarından birisi de Text verileri import
etmektir. Ticari uygulamalar, mainframe uygulamaları, hemen hemen bütün uygulamalar
verileri text olarak kayıt edebilirler.
Text verileri iki tür olabilirler. Fixed Width ve Delimited. Fixed Width özelliği daha az
kullanılır. Bu özelliğin anlamı her alanın sabit bir uzunluğunun olmasıdır. Yani “adresi” alanı
25 karakter ise ve adres için 10 karakter bile olsa 25 karakterlik bir alan kullanılır.
Delimited seçeneği ise daha yaygın olarak kullanılır. Delimited seçeneğinin anlamı alanlar
belli bir karakterle (örneğin virgül ya da noktalı virgül) ayrılırlar.
1.File (Dosya) menüsünden Get External Data (Dış Veri Al) seçilir.
2. Import iletişim kutusunda kendisinden veri alınacak text dosya seçilir.
3. Ardından Import Text Wizard devreye girer ve verilerin transferini sağlar.
4. Firt Row Contains Column Headings seçeneği ile varsa alan adları Access tablosundaki
alan adlarına karşılık gelir. Bunun dışında New Table seçeneği ile yeni bir tablo olarak ya da
Existing Table seçeneği ile mevcut bir tablolaya eklenebilir.
5. Ardından ekrana gelen Field Options bölümünde alanların veri türleri ve indeksleri
düzenlenir.
Advanced düğmesine tıklanarak delimiter karakterler ve alanların formatları düzenlenir.
G. BAĞLANTI (LİNK) OLUŞTURMAK
Bir nesneyi import etmek onu Access’e kopyalamak anlamına gelir. Import edilen veriler
fiziksel olarak Access veritabanında yer alırlar. Link etmek ise verilerin transferi anlamına
gelmez. Verileri kaynağında dururular. Bu sadece bu verilere bir bağlantı sağlanır.
Bağlantı kurmak:
1.File (Dosya) menüsünden Get External Data (Dış Veri Al) seçilir.
2. Ardından Link Table (Tabloarı Bağla) komutu seçilir.
3. Ardından bağlantı kutulacak tablo ya da çalışma tablosu seçilir.
4. Link düğmesine tıklanarak bağlantı kurulur.
Excel Verilerine Bağlantı
Access, Microsoft Excel çalışma tablosundaki verilere bağlantı kurarak onları kullanmanızı
sağlar.
Adım-adım: Bağlantı kurmak
1.File (Dosya) menüsünden Get External Data (Dış Veri Al) seçilir.
2. Ardından Link Table komutu seçilir.
3. Ardından bağlantı kurulacak Excel çalışma kitabı (workbook) seçilir.
4. Link düğmesine tıklanarak bağlantı kurulur.
5. Bu işlemin ardından Link Spreadsheet Wizard devreye girerek istenilen çalışma tablosunu
(sheet) ya da belli bir kısmını (range) seçmenizi sağlar.
Links to External Data: Text
Bir text dosyadaki verilere bağlantı kurmak (link) onları import etmeye benzer.
1.File (Dosya) menüsünden Get External Data (Dış Veri Al) seçilir.
2. Ardından Link Table (Tabloarı Bağla) seçilir.
3. Link iletişim kutusunda kendisinden veri alınacak text dosya seçilir.
3. Ardından Links Text Wizard devreye girer ve verilerin transferini sağlar.
4. Firt Row Contains Column Headings seçeneği ile varsa alan adları Access tablosundaki
alan adlarına karşılık gelir. Bunun dışında New Table seçeneği ile yeni bir tablo olarak ya da
Existing Table seçeneği ile mevcut bir tablolaya eklenebilir.
5. Ardından ekrana gelen Field Options bölümünde alanların veri türleri ve indeksleri
düzenlenir.
Advanced düğmesine tıklanarak delimiter karakterler ve alanların formatları düzenlenir.
II. UYGULAMALAR
Microsoft Excel’den veri alın (import)
1.File (Dosya) menüsünden Get External Data (Dış Veri Al) seçilir.
2. Import iletişim kutusunda kendisinden veri alınacak olan çalışma tablosu seçilir. Örneğin
Excel 7.0 ya da Excel 2000 gibi. Ardından dosya seçilir: Örneğin: C:\data\ucret.xls
3. Ardından Import Spreadsheet Wizard devreye girer ve verilerin transferini sağlar.
4. Firt Row Contains Column Headings seçeneği ile çalışma tablosundaki kolon başlıkları
Access tablosundaki alan adlarına karşılık gelir. Bunun dışında New Table seçeneği ile yeni
bir tablo olarak ya da Existing Table seçeneği ile mevcut bir tablolaya eklenebilir.
5. Ardından ekrana gelen Field Options bölümünde alanların veri türleri ve indeksleri
düzenlenir.
III. GÖZDEN GEÇİRME
1. Microsoft Access, hangi uygulamalardan ve hangi formatlardaki verileri kendi
veritabanlarına alabilir (import)?
2. Microsoft Access, hangi uygulamalara ve hangi formatlara veri verebilir (export) ?
3. Almak, vermek, bağlantı kurmak ne demektir? Aralarında ne fark vardır?

http://amurside.eniyiforum.org

11Microsoft Access Dersleri Empty Geri: Microsoft Access Dersleri Paz Ara. 27, 2009 8:39 pm

troypc

troypc
Admin

INTERNET VE INTRANET ÖZELLİKLERİ
Dersin sonunda yapabilecekleriniz:
-Microsoft Access’in Internet ve Intranet özelliklerini açıklamak.
-Data Pages bölümünü öğrenmek.
-Access nesnelerini Web sayfası olarak kaydetmek.
I. INTERNET VE INTRANET ÖZELLİKLERİ
Günümüz koşulları, bütün uygulamaları Internet’e erişim ve kendi verilerini Internet’te
yayımlama özelliklerine sahip olmak zorundadırlar. Bu hafta Microsoft Access’in bu alandaki
bazı özelliklere değineceğiz.
Microsoft Access’in Internet ve Intranet Özellikleri üç ana başlıkta ele alınabilir:
-Access’ten Intranet’e ve Internet’e erişmek.
-Access’le Web sayfası oluşturmak.
-Access ile Web sayfalarını yayınlamak.
A. ACCESS’TEN INTRANET’E VE INTERNET’E ERİŞMEK
Microsoft Access’ten Internet ve Intranet’de yer alan Web sayfalarına erişebilmek için Web
araç çubuğu kullanılır.
Web araç çubuğu, Internet bağlantısının olduğu bir bilgisayarda aynı Internet Explorer gibi
kullanılır. Araç çubuğu üzerinde ileri, geri, Favorites gibi düğmeler yer alır. Go düğmesiyle
istenilen bir Web sayfasına erişilir.
1. ACCESS İLE WEB SAYFASI OLUŞTURMAK
Access ile üç tür Web sayfası yaratılabilir:
-Data Pages (Sayfalar) bölümünde yaratılan sayfalar.
-Sunucu tarafında oluşturulan HTML sayfa.
-Durağan (statik) HTML sayfaları.
Data Pages Sayfaları:
Data Pages (Sayfalar) olarak düzenlenen sayfalar, Access ve SQL Server üzerindeki verilere
Internet Explorer üzerinden erişimini sağlar. Bilmemiz gereken şey, Access bize, bir
veritabanına bağlı bir HTML sayfa yaratır. Bu sayfa farklı bir yere kaydedilir. Ardından,
Internet Explorer ile açılarak veri girişi yapılır.
Bir Data Page Oluşturmak
1. Data Page (Sayfalar) bölümü seçilir.
2. New (Yeni) düğmesi tıklanır.
3. Design, Existing Page ve Page Wizard seçeneklerinden birisi seçilir.
Bir Data Page (Veriler) yaratmak aynı form yaratmaya benzer. Yukarıdaki seçenekleri aynı
bir form yaratır gibi kullanabilirsiniz. Page Wizard ile istenilen tablonun Data Page olarak
oluşturulmasını sağlayabilirsiniz.
Ardından yaratılan bu sayfa kaydedilir. Dosyanın formatı, Access’e özel dinamik HTML’dir.
HTML formatlı bu dosyalar Internet Explorer ile açılarak veritabanına erişilir.
NOT: Bir veritabanına Internet Explorer üzerinde erişmek gerçekten çok kullanışlı bir şeydir.
Özellikle Intranet uygulamaları bakımından çok iyi bir çözüm olabilir. Ancak bu çözüm
DHTML ile istemci taraflı bir çözümdür. Programcılık dünyasında bildiğimiz diğer bir
çözüm: ASP’dir. ASP, Web programcılığı alanında sunucu taraflı bir çözümdür. Yaratılan
ASP sayfaları da aynı Access Data Page’leri gibi Internet Explorer aracılığıyla açılarak
kullanılır.
Sunucu Tarafından Oluşturulan HTML Belgeler:
Microsoft Access, tablo, sorgu ya da formları File, Export komutuyla ASP olarak
kaydedilebilir. Access ile yaratılan ASP dosyaları Web sunucusu üzerine kopyalanarak bir
Web uygulaması olarak çalıştırılır. Böylece veritabanlarına Internet Explorer üzerinden erişim
sağlanır.
B. ASP SAYFALARINI ÇALIŞTIRMAK
ASP dosyaları bir öndeki konuda adı geçen ortamlarda hazırlandıktan sonra herhangi bir
derleme işlemi olmadan doğrudan çalıştırılırlar. Eğer hata varsa bu çalıştırma sürecinde ortaya
çıkar. ASP dosyasını adı Internet Explorer ya da diğer bir tarayıcı program aracılığıyla yazılır
ve dosyaya erişim sağlanır.
Örnek çağırmalar:
http://localhost/test.asp
ASP dosyası bir alt dizinde olabilir:
http://localhost/altdizin/test.asp
Hazırlanan ASP dosyalarının uzantısı .asp dir. Bu dosyayı çalıştırmak için Web sunucusu
üzerinde wwwroot dizinine konması gerekir. Bunun dışında Internet Information Server’ın
WWW hizmetinin çalışması ya da PWS hizmetinin çalışması gerekir. Asp dosyalarını
çalıştırmak için önce dosya wwwroot dizinine kopyalanır ardından Internet Explorer adres
çubuğunda http://localhost/kitapornek3.asp şeklinde yazılarak çalıştırılır.
Durağan HTML:
Tablolar, sorgular ve formlardan yine Export yoluyla HTML sayfaları oluşturulabilir. Ancak
bu onların statik olarak; tıpkı bir Word dokümanı gibi görünmesini sağlar.
Bu sayfalara Internet Explorer tarafından erişilebilir. Yine ASP sayfaları gibi de Web
dizininden yayımlanabilir. Ancak HTML sayfaları dinamik değildir.
Export etmek için:
1. Veritabanı penceresinde tablo ya da sorgu seçilir.
2. File (Dosya) menüsünden Export (Ver) komutu seçilir.
3. Save as type kutusundan istenilen Active Server Pages seçilir.
Durağan HTML için yalnızca HTML seçilir.
4. File Name kutusuna dosyanın adı girilir.
5. Export Text Wizard devreye girerek istenilen çevirme işlemini yapmanızı sağlar.
II. WEB KLASÖRLERİ
Web server, Inetpub\wwwroot varsayılan dizinine konulan dosyaları yayınlayan bir
sunucudur. Bu hizmet, IIS (Internet Informatin Server) tarafından sağlanır.
Microsoft Access’te hazırlanan bir Data Page’i Web sunucuna kaydetmeyi, Access kendisi
yapabilir. Bu işlem için File menüsünden Save As komutu ile Web sunucusunun yayın dizini
(inetpub\wwwroot) seçilir.
Bir Microsoft Access Data Page sayfasını bir Web sunucusuna kaydetmek:
1. Veritabanı penceresinde, Data Page (Sayfalar) bölümünü seçin.
2. İstediğiniz data page sayfasını çift tıklayın.
3. File (Dosya) menüsünden, Save As (Farklı Kaydet) seçeneğini tıklayın.
4. As Data Pages (Sayfalar) seçeneğini seçin.
5. Web folders (Web klasörlerini) seçeneğini tıklayın.
6. Web klasörü siteleri listesinden, istediğiniz klasörü çift tıklatın ve sonra data pages’ı
kaydetmek istediğiniz konumu çift tıklayın.
7. Kaydet'i tıklayın.
Varsayılan yayın klasörleri: c:\inetpub\wwwroot
II. UYGULAMA
Bir Data Page (Sayfalar) Oluşturun:
1. Veritabanı penceresinde Data Pages (Sayfalar) bölümü seçilir.
2. New (Yeni) düğmesi tıklanır.
3. Page Wizard seçeneği seçilir.
Yarattığınız data sayfasını My Documents dizinine dosya1 olarak kaydedin. Ardından bu
dosyayı Internet Explorer aracılığıyla açın.
III. GÖZDEN GEÇİRME
1. Microsoft Access’in Internet ve Intranet özellikleri nelerdir?
2. Bir Data Pages sayfasının normal Access formunda farkı nedir? Bir uygulama için bu
farkları yorumlayın.
3. Web klasörü (web folder) nedir? Hangi işletim sistemi ortamında ve hangi uygulamalarla
(IIS gibi) sağlanır.

http://amurside.eniyiforum.org

12Microsoft Access Dersleri Empty Geri: Microsoft Access Dersleri Perş. Ara. 31, 2009 4:18 pm

ellaluizse

ellaluizse
Moderatör

Hepsini okudum (:

http://amurside.eniyiforum.org/forum.htm

Sayfa başına dön  Mesaj [1 sayfadaki 1 sayfası]

Bu forumun müsaadesi var:
Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz